Nowy numer 18/2021 Archiwum

Sezon na sadzenie

Wczesna wiosna to dla wielu czas planowania i wyboru roślin, które można zasadzić w ogródku. Jak dobrać zioła, kwiaty i warzywa, aby rosły, chroniąc się wzajemnie?

Świeże warzywa, zioła czy owoce z własnego ogródka to marzenie każdego, kto docenia zdrowe i wartościowe jedzenie. I choć własna uprawa wymaga sporych nakładów pracy i czasu – warto spróbować. Dzięki wypróbowanym systemom stworzenie niewielkiego ogródka z podstawowymi warzywami i ziołami jest możliwe nawet w mieście. Nie zawsze potrzebny jest do tego kawałek ziemi, bo wiele miejsc można zagospodarować za pomocą upraw skrzynkowych. Dzięki nim niewielkie grządki mają szansę zaistnieć na podwórkach, tarasach czy balkonach. Zielone strefy coraz częściej projektowane są na dachach budynków, a ogrody sąsiedzkie powstają po zagospodarowaniu podwórek i nieużytków. Na takich terenach wspólnym wysiłkiem mieszkańcy mogą korzystać z plonów, a dzięki pracy integrują się lokalnie i tworzą wspólnotę. Takie inicjatywy nazywane są ogrodami społecznymi, czyli ogólnodostępnymi. Dobrym przykładem są ogrody kontenerowe Prinzessinnengarten założone w 2009 r. w berlińskim Kreuzbergu.

W skrzynkach i pojemnikach

Aby założyć grządki w skrzynkach, potrzebne są odpowiednie pojemniki. Mogą to być specjalnie przeznaczone do tego rodzaju uprawy worki lub drewniane skrzynki. Aby dłużej służyły i nie rozpadły się po dwóch sezonach, należy je zaimpregnować specjalnymi farbami, a od środka zabezpieczyć grubą folią. Jeśli skrzynki będą pełnić funkcję podwyższonych grządek na gruncie w ogrodzie, wystarczą same obramowania z dnem zrobionym z wytrzymałej siatki, aby uniemożliwić nornicom czy kretom dostęp do upraw. Na tarasach, balkonach czy nieużytkach sprawdzą się skrzynki z dnem, które w razie potrzeby można swobodnie przenieść. W obu przypadkach bardzo ważne jest wypełnienie ich odpowiednim materiałem zapewniającym roślinom drenaż, nawóz i utrzymywanie wilgoci. Na dnie (z otworami ułatwiającymi odpływ nadmiaru wody) najlepiej ułożyć warstwę gałęzi grubszych i drobniejszych oraz liści. Następnie ziemię wymieszaną z kompostem, a tuż przy powierzchni – warstwę czystej ziemi. Aby utrudnić zbyt szybkie odparowywanie wody, po zasadzeniu roślin na powierzchni można ułożyć warstwę naturalnej ściółki przygotowanej ze słomy. Z czasem będzie ona stanowić naturalny nawóz. Utrzymywanie odpowiedniego nawodnienia upraw skrzynkowych to duże wyzwanie dla początkujących ogrodniczek i ogrodników, szczególnie na mocno nasłonecznionych balkonach i tarasach.

W donicach na parapetach

Osoby, które nie mają własnego ogródka czy balkonu, mogą założyć miniuprawę ziół na dobrze nasłonecznionym parapecie. Wystarczy wybrać odpowiedniej wielkości doniczki lub skrzynki z otworami umożliwiającymi swobodny odpływ nadmiaru wody. Taką uprawę najlepiej zacząć od ziół. Z jednorocznych dobrze sprawdzą się wysiane własnoręcznie bazylia, cząber, majeranek, rzeżucha czy kolendra. Wśród ziół dwuletnich wybierać można między np. pietruszką naciową a kminkiem, natomiast z wieloletnich do wyboru mamy melisę lekarską, miętę, oregano, rozmaryn czy tymianek. Przy sprzyjających warunkach, słonecznej pogodzie i regularnym podlewaniu świeżymi ziołami można cieszyć się aż do wczesnej jesieni. Wysiew w doniczkach można rozpocząć już w marcu, a potem jeszcze raz w lipcu.

W skrzynkach lub donicach dobrze sprawdzi się także wiele jarzyn naciowych, takich jak seler naciowy, burak liściowy, pietruszka czy szczypiorek. W donicach można z powodzeniem posadzić pomidory koktajlowe, karłowatą fasolkę i papryczki, a nawet ogórki (odmiany krzaczaste). Dużym powodzeniem cieszą się długo owocujące truskawki pnące i poziomki. Do ich uprawy często wykorzystuje się specjalnie wyprofilowane donice kaskadowe lub wiszące klasyczne doniczki. W pojemnikach dobrze rosną też różne odmiany sałat (roszponka, azjatyckie odmiany, rukola), szpinak, karłowata odmiana koperku i rzodkiewki.

Na grządkach

W uprawie na grządkach nie mamy już właściwie żadnych ograniczeń. Dobór roślin warto jednak przemyśleć, biorąc pod uwagę miejsce, jakim dysponujemy, i czasem, który jesteśmy w stanie poświęcić na regularną pielęgnację. Wśród warzyw i roślin ozdobnych są mniej i bardziej wymagające gatunki, dlatego ich wybór jest taki ważny. W końcu zajmowanie się przydomowym ogródkiem ma dostarczać przyjemności, relaksu i wytchnienia, a nie stanowić dodatkowy element w i tak już napiętej układance codziennych obowiązków.

Ciekawym trendem w planowaniu siewu jest uprawa współrzędna. Polega ona na odpowiednio wybranym sąsiedztwie roślin, tak aby – biorąc pod uwagę ich wymagania glebowe – mogły wzajemnie chronić się przed szkodnikami i stymulować do wzrostu. I tak znane z ogrodów aksamitki czy nagietki posadzone wśród warzyw, dzięki związkom w nich zawartym, potrafią ochronić warzywa przed szkodnikami (np. nicieniami korzeniowymi). Podobną rolę pełni koper. Gorczyca biała skutecznie odstrasza gryzonie i hamuje rozwój chwastów – bardzo dobrze w jej sąsiedztwie rosną buraki czy jarmuż. Inne dobrane pary to ogórki czy pomidory z bazylią, szpinak i rzodkiewka, czosnek rosnący w pobliżu porzeczek, truskawek lub marchewek. Kapustę przed szkodnikami skutecznie chronią natomiast szałwia, koper czy tymianek. Nasturcja potrafi odstraszać rośliny przed bielinkiem kapustnikiem, mszycami i ślimakami. Odpowiedni dobór roślin spowoduje, że uprawy nie będą potrzebować oprysku zwalczającego szkodniki (choć wśród specyfików są też naturalne, które można zrobić własnoręcznie), a ogród dostarczy nam bogatych i zdrowych zbiorów. •

« 1 »
oceń artykuł Pobieranie..

Anna Leszczyńska-Rożek

Redaktorka działu „4 strony kobiety"

Absolwentka muzykologii na Uniwersytecie Adama Mickiewicza w Poznaniu. Współzałożycielka Stowarzyszenia Śląska Kawiarnia Naukowa, w którym koordynowała projekty „Cztery żywioły" (cykl zajęć dla dzieci w gorszej sytuacji materialno-rodzinnej), wystawę fotografii naukowej „Mikro-Makro. Skale wszechświata" i cykliczne spotkania Śląskiej Kawiarni Naukowej w Katowicach. Autorka tekstów w miesięczniku „Mały Gość Niedzielny". Od 2018 r. w „Gościu Niedzielnym" prowadzi dział Cztery Strony Kobiety. Mama bliźniąt i żona Tomasza. Gra na skrzypcach w zespole Dobre Ludzie. Żegluje, eksperymentuje w kuchni, a od czasu do czasu wyrusza do dalekich krajów (m.in. Uganda, Islandia i Indie), by poznawać nowych ludzi, smaki, zapachy i miejsca.

Kontakt:
Więcej artykułów Anny Leszczyńskiej-Rożek

Zobacz także