Nowy numer 43/2020 Archiwum

Arcach – siła marzenia

Konflikt ormiańsko-‑azerski o Górski Karabach dawno zszedł z czołówek światowych mediów, ale nadal ma niszczycielski potencjał, wykraczający poza region, w którym się toczy.

Dla Ormian wojna z Azerami o ziemię, w języku ormiańskim nazywaną Arcach, to nie tylko spór o terytorium, ale także o część narodowego i kulturowego dziedzictwa. To obszar ważny także dla całego chrześcijaństwa, gdyż już w I wieku n.e. dotarli tam pierwsi misjonarze. W czasach sowieckich Górski Karabach, choć zamieszkany głównie przez Ormian, został częścią radzieckiego Azerbejdżanu. Ten stan przetrwał do upadku ZSRR. Wtedy zaczęła się wojna, którą wygrali Ormianie, ale do dzisiaj nie udało się jej zakończyć. Od 1994 r. obowiązuje zawieszenie broni, jednak co pewien czas z różną intensywnością wybuchają walki.

Film Jadwigi Nowakowskiej (jest autorką scenariusza i reżyserem) „Kraj wojny i marzeń” opowiada o Górskim Karabachu z różnych perspektyw: opowieści stacjonujących w okopach żołnierzy, ale i cywilów z prowincji, a także mieszkańców Stepanakertu – stolicy regionu. Pokazuje zniszczone w 1993 r. przez Ormian miasto Ağdam. Te ruiny przypominają cenę, jaką za tę wojnę zapłacili także Azerowie, chociaż ukazana jest tylko z perspektywy Ormian. Ważną częścią opowieści jest zwrócenie uwagi na religijny kontekst konfliktu o Arcach. – My jesteśmy chrześcijanami, oni są muzułmanami – podkreślają osoby pojawiające się w kadrach filmu. Przejmujące są wspomnienia o losach chrześcijańskich świątyń, celowo niszczonych i plugawionych przez muzułmanów. Taki los spotkał m.in. starożytny klasztor Dadivank, zamieniony w chlew. Pozostaje w pamięci opowieść kapłana z oblężonego przez Azerów klasztoru Gandzasar. Kiedy obrońcy wezwali go do ewakuacji, poprosił, aby wytrwali jeszcze pół godziny, aby mógł skończyć liturgię, a później wsparł ich na pierwszej linii.

Nie tylko miłośnicy Kaukazu będą zachwyceni zdjęciami do tego filmu. Dopełnia je nastrojowa, specjalnie dla niego skomponowana muzyka Michała Lorenca. Film zrealizowała TVP z pomocą Telewizji Publicznej Armenii. Można go zobaczyć na stronie VOD TVP pod adresem vod.tvp.pl/website/kraj-wojny-i-marzen.

Andrzej Grajewski

« 1 »
oceń artykuł Pobieranie..

Andrzej Grajewski

Dziennikarz „Gościa Niedzielnego”, kierownik działu „Świat”

Doktor nauk politycznych, historyk. W redakcji „Gościa” pracuje od czerwca 1981. W latach 80. był działaczem podziemnych struktur „Solidarności” na Podbeskidziu. Jest autorem wielu publikacji książkowych, w tym: „Agca nie był sam”, „Trudne pojednanie. Stosunki czesko-niemieckie 1989–1999”, „Kompleks Judasza. Kościół zraniony. Chrześcijanie w Europie Środkowo-Wschodniej między oporem a kolaboracją”, „Wygnanie”. Odznaczony Krzyżem Pro Ecclesia et Pontifice, Krzyżem Wolności i Solidarności, Odznaką Honorową Bene Merito. Jego obszar specjalizacji to najnowsza historia Polski i Europy Środkowo-Wschodniej, historia Kościoła, Stolica Apostolska i jej aktywność w świecie współczesnym.

Kontakt:
andrzej.grajewski@gosc.pl
Więcej artykułów Andrzeja Grajewskiego

Zobacz także

Wyraź swoją opinię

napisz do redakcji:

gosc@gosc.pl

podziel się