Nowy numer 42/2019 Archiwum

Dolina łez

Szare niebo, błotnista droga, uboga dziewczynka wychodząca z cmentarza wraz z dziadkiem.

Smutek i nostalgia. W II połowie XIX wieku bardzo modne w malarstwie europejskim były sceny nawiązujące do specyficznego nastroju Zaduszek. Tradycja modlitw za zmarłych w ten dzień i odwiedzania cmentarzy była wtedy silna i powszechna w całej Europie. Dziś ten obraz jest w pełni zrozumiały w Polsce, ale na Zachodzie już znacznie mniej. Pewnie dlatego w katalogu madryckiego Museo del Prado, gdzie dzieło jest przechowywane, figuruje ono także pod dwoma alternatywnymi tytułami: „Starzec z dziewczynką” i „Dolina łez”.

Dziadek i wnuczka mają smutne, zasępione twarze. Za ich plecami widzimy wejście na cmentarz, a w głębi grób z rysującym się wyraźnie na tle nieba konturem krzyża. Można się domyślać, że strata zmarłej osoby jest dla nich wciąż trudnym przeżyciem, z którego nie mogą się otrząsnąć. Próżno szukać na obrazie znaków pocieszenia.

Dziś, przeglądając albumy z malarstwem z tego okresu, znacznie łatwiej znajdziemy w nich dzieła twórców awangardowych, impresjonistów i innych artystów poszukujących nowych rozwiązań formalnych w sztuce. Dzieje się tak, mimo że malarstwo awangardowe było tylko niewielką częścią ówczesnej twórczości. Artystów, którzy malowali wtedy w sposób tradycyjny, nieco się lekceważy. W XIX wieku było zupełnie inaczej. Reprodukowane tu dzieło otrzymało medal trzeciej klasy na Narodowej Wystawie Sztuki Hiszpańskiej w roku 1884. Jego autor, Vicente Poveda y Juan (1865–1935), pochodził z małej miejscowości Petrel koło Alicante. Tam miał okazję zaobserwować ubogich ludzi kultywujących odwieczne zwyczaje.

Leszek Śliwa

« 1 »
oceń artykuł Pobieranie..

Leszek Śliwa

Zastępca sekretarza redakcji „Gościa Niedzielnego”

Prowadzi stałą rubrykę, w której analizuje malarstwo religijne. Ukończył historię oraz kulturoznawstwo (specjalizacja filmoznawcza) na Uniwersytecie Śląskim. Przez rok uczył historii w liceum. Przez 10 lat pracował w „Gazecie Wyborczej”, najpierw jako dziennikarz sportowy, a potem jako kierownik działu kultury w oddziale katowickim. W „Gościu Niedzielnym” pracuje od 2002 r. Autor książki poświęconej papieżowi Franciszkowi „Franciszek. Papież z końca świata” oraz książki „Jezus. Opowieść na płótnach wielkich mistrzów”, także współautor dwóch innych książek poświęconych malarstwu i kilku tomów „Piłkarskiej Encyklopedii Fuji”. Jego obszar specjalizacji to historia, historia sztuki, dawna broń, film, sport oraz wszystko, co jest związane z Hiszpanią.

Kontakt:
leszek.sliwa@gosc.pl
Więcej artykułów Leszka Śliwy

Zobacz także

Ze względów bezpieczeństwa, kiedy korzystasz z możliwości napisania komentarza lub dodania intencji, w logach systemowych zapisuje się Twoje IP. Mają do niego dostęp wyłącznie uprawnieni administratorzy systemu. Administratorem Twoich danych jest Instytut Gość Media, z siedzibą w Katowicach 40-042, ul. Wita Stwosza 11. Szanujemy Twoje dane i chronimy je. Szczegółowe informacje na ten temat oraz i prawa, jakie Ci przysługują, opisaliśmy w Polityce prywatności.

Zamieszczone komentarze są prywatnymi opiniami ich autorów i nie odzwierciedlają poglądów redakcji