Nowy numer 47/2020 Archiwum

Z pasją, ale powierzchownie

Robert Service, Towarzysze. Komunizm od początku do upadku, Znak, Kraków 2008, s. 664

Zjawisko komunizmu ciągle czeka na wnikliwe opisanie. Książka brytyjskiego historyka Roberta Servica Towarzysze o dziejach światowego ruchu komunistycznego jest lekturą ważną, choć pokazuje, jak ogromna jest nadal niewiedza na ten temat . Jeśli się pisze książkę, mającą ambicję całościowego opisania zjawiska tak różnorodnego jak światowy ruch komunistyczny, trudno uniknąć ocen powierzchownych.

To stały problem autora tej książki, ale nie jedyny. Service ma niewielką wiedzę na temat genezy i rozwoju ruchu komunistycznego w Polsce oraz w innych krajach Europy Środkowej. Niedocenia także roli religii w zmaganiach z komunizmem. Jeśli chodzi o powstanie i rozwój idei komunizmu, znacznie lepiej aniżeli Service opisał to Leszek Kołakowski. Fenomen rosyjskiego komunizmu, rewolucji bolszewickiej i jej konsekwencji pełniej wyjaśniają prace Jana Kucharzewskiego, Michaiła Hellera bądź Richarda Pipesa.

Najlepsze fragmenty tej książki poświęcone są dziejom ruchu komunistycznego na Zachodzie oraz jego wpływom w środowiskach lewicowych intelektualistów. Service z pasją odsłania ideowe zaślepienie skądinąd wybitnych intelektualistów, którzy niejednokrotnie gotowi byli oszukiwać opinię publiczną, aby usprawiedliwiać stalinowskie zbrodnie. Widać, że autor miał dostęp do nowych i ciekawych źródeł.

Praca w niewielkim stopniu wyjaśnia, dlaczego komunizm zwyciężał w tylu regionach świata. Nie odpowiada także na pytanie, kim byli tytułowi „towarzysze”, a więc ludzie, którzy zaprzedali swe ciała i dusze idei komunizmu. Ta książka to nie tyle analiza fenomenu komunizmu, co sprawnie i ciekawie napisana historia rywalizacji Zachodu z blokiem komunistycznym

« 1 »
oceń artykuł Pobieranie..

Andrzej Grajewski

Dziennikarz „Gościa Niedzielnego”, kierownik działu „Świat”

Doktor nauk politycznych, historyk. W redakcji „Gościa” pracuje od czerwca 1981. W latach 80. był działaczem podziemnych struktur „Solidarności” na Podbeskidziu. Jest autorem wielu publikacji książkowych, w tym: „Agca nie był sam”, „Trudne pojednanie. Stosunki czesko-niemieckie 1989–1999”, „Kompleks Judasza. Kościół zraniony. Chrześcijanie w Europie Środkowo-Wschodniej między oporem a kolaboracją”, „Wygnanie”. Odznaczony Krzyżem Pro Ecclesia et Pontifice, Krzyżem Wolności i Solidarności, Odznaką Honorową Bene Merito. Jego obszar specjalizacji to najnowsza historia Polski i Europy Środkowo-Wschodniej, historia Kościoła, Stolica Apostolska i jej aktywność w świecie współczesnym.

Kontakt:
andrzej.grajewski@gosc.pl
Więcej artykułów Andrzeja Grajewskiego

Zobacz także

Wyraź swoją opinię

napisz do redakcji:

gosc@gosc.pl

podziel się