GN 2/2021 Archiwum

Cristiana i jej spódnica

Kiedy Cristiana Ferreira z Pavoa de Varzim wkłada strój portugalskiej wieśniaczki z dystryktu Porto, czuje, że przenosi się w czasie. – Tak musiała wyglądać moja babcia – mówi.

Zbójnicki i tango
Zespoły dziecięce nie tylko prezentują swoje regionalne tańce. – To jest swoisty teatr, mają nam pokazać, jak się żyło w ich chałupie wiejskiej w XIX w. Siedząc na widowni, widzimy tę izbę, jakby miała szklane ściany – opowiada Aleksandra Szurmiak-Bogucka, etnomuzykolog. – Dzieci na scenie pokazują, jak się dawniej bawiono – mówi Jadwiga Adamczyk, muzyk i instruktor warsztatów instruktorskich tańców ludowych, które towarzyszą Świętu. „Ciuciubabka”, „Chodzi lis koło drogi” „Jawor, jaworowi ludzie”, „Wilk i gąski” – to zabawy znane nie tylko polskim dzieciom. – Można je spotkać wykonywane na inną melodię u naszych południowych sąsiadów – zwraca uwagę Szurmiak-Bogucka. – Ale poznajemy też takie, które zanikły, np. pliski. To była gra zręcznościowa, polegająca na wybijaniu z dołków patyka i wrzucaniu go do innych dołków. A wszystko za pomocą innego patyka... Portugalczyk Costa opowiada o tamtejszej zabawie: – Dziewczęta wiejskie nosiły po kilka halek pod spódnicą i kiedy miały przerwę w pracy w polu, dla zabawy stukały się biodrami z chłopakami, bo miały dobrą amortyzację. W paśmie krajów położonych w Karpatach Szurmiak-Bogucka obserwuje wspólne elementy kroku w tańcach góralskich. Odkryła, że echa „Zbójnickiego” pojawiają się u Basków w Pirenejach. – Czasem u nas zaplącze się meksykańskie tango, ale to przypadek, bo nie mamy wspólnego podłoża kulturowego.

„Twoja, tato, twoja”
Dziewczęta z zespołów podhalańskich mają stroje przypominające odświętne ubrania dorosłych. – Kto z dzieci dawniej nosiłby bacowski pas na pięć sprzączek albo prawdziwe korale, będące symbolem bogactwa? Można za nie było kupić krowę – mówi Szurmiak-Bogucka. Dziś rodzice kupują dzieciom drogie elementy stroju, ale większość pozostaje przy tańszych. 13-letnia Dominika Główka z „Majeranków” nosi plastikowe czerwone korale. Lubi śpiewać i pokazywać się na scenie. Najlepiej wychodzi jej śpiewka (w gwarze: nuty to piosenki, a teksty to śpiewki) „Hej, cyja jo se?”. – To piosenka dziewczyny, która zwraca się do kawalera: „twoja, chłopce, twoja” – opowiada Dominika. – Ale ja śpiewam „twoja, tato, twoja”, bo jeszcze jestem za mała. Poważną pieśń do ukochanego wykonuje też 10-letnia Caterina Ferreira z Portugalii. Jest w zespole panną młodą i odpowiada na zaloty zakochanego Antonia, stojącego pod oknem. Śpiewa z dużym wdziękiem, uśmiechając się spod białego welonu, nakrytego czarnym kapelusikiem. Ubrana jest w czarną koronkową sukienkę z białą halką i przez chwilę mamy wrażenie, że wybiera się na pogrzeb, a nie na swój ślub. W czarne sukienki okryte jasnymi chustami ubrane są też jej koleżanki. Okazuje, że to strój odświętny. Tamtejsze korpulentne kobiety bardzo lubiły czerń, żeby ukryć swoją tuszę. Dopiero strój ulicznych handlarek jest kolorowy i przypomina ubrania naszych górali.

Rancho z Majerankami
Zespoły zaproszone na Święto Dzieci Gór łączą się w międzynarodowe pary. Tak jak polskie „Majeranki” z portugalskim „Rancho”. Wspólnie spędzają czas, poznają swoją kulturę. – Tylko dzieci nie mają uprzedzeń wobec inności drugich i potrafią się zachwycić ich strojem, muzyką. Myślę, że po tych spotkaniach zostanie im to na całe życie – mówi dyr. Malczak. Polakom spodobała się harmonijka połączonych kastanietów, na której gra Portugalczyk Costa. I instrumenty strunowe – viola braugesa i concertina. Portugalczykom – podhalański śpiew białym głosem. Do wstąpienia do zespołów często zachęcają dzieci nauczyciele, ale i rodzice, którzy w domach pielęgnują regionalne obyczaje. Mama 14-letniego Janusza Zająca haftuje gorsety. A on tańczy w nich w „Majerankach”. A kiedy wraca do domu, włącza płyty z muzyką góralską, uczy się jej i doskonali krzesanego. 12-letni Przemek Smreczyński mówi, że jest dumny, że uczy się śpiewać i tańczyć tak jak jego dziadkowie. – Tylko raz kolega powiedział mi, że to wieśniactwo – zwierza się. – Ale to on jest wieśniakiem.

 

« 1 2 »
oceń artykuł Pobieranie..

Wyraź swoją opinię

napisz do redakcji:

gosc@gosc.pl

podziel się

Polecane filmy

Zapisane na później

Pobieranie listy

Reklama