Nowy numer 42/2019 Archiwum

Idź za Jezusem

Portrety św. Jana Chrzciciela to jeden z ulubionych tematów obrazów artystów renesansowych i barokowych.

Prorok, który jako pierwszy rozpoznał w Jezusie Mesjasza, znakomicie nadawał się do roli przewodnika wskazującego w sposób metaforyczny drogę prowadzącą do zbawienia.

Włoski artysta Francesco Solimena nawiązał do sławnego obrazu Leonarda da Vinci. Podobnie jak jego wielki poprzednik przedstawił Jana jako natchnionego młodzieńca z delikatnym uśmiechem. Jego twarz jest twarzą człowieka, który zna jakąś prawdę, napawającą go wewnętrznym spokojem i szczęściem. Młody prorok patrzy na widza i pokazuje mu niebo.

Kluczowe dla zrozumienia dzieła jest przyjrzenie się symbolom umieszczonym z lewej strony obrazu. W lewej ręce Jana znajduje się szarfa z napisem „Ecce Agnus Dei” (Oto Baranek Boży). Nawiązuje ona oczywiście do fragmentu Ewangelii według św. Jana, w której prorok nazwał Jezusa Barankiem Bożym, „który gładzi grzech świata” (J 1,29). Obok leży mały krzyżyk złączony z dwóch patyków. To z kolei odniesienie do tradycji przedstawiania Jezusa i Jana jako wspólnie bawiących się kilkuletnich chłopców. Zabawka w kształcie krzyża w rękach Jana była także ilustracją jego proroctwa. I wreszcie z tyłu widzimy głowę baranka, symbolizującego oczywiście Chrystusa i Jego zbawczą ofiarę.

Podobnie jak u Leonarda obraz ma nieco tajemniczy nastrój, który Solimena uzyskał, malując ciemne tło. Jednocześnie sylwetka świętego jest oświetlona intensywnym, nadnaturalnym światłem. To wszystko sprawia, że obraz możemy odczytać jako ilustrację cytatu z Ewangelii według św. Mateusza, gdzie Jan Chrzciciel nawołuje: „Nawróćcie się, bo bliskie jest królestwo niebieskie” (Mt 3,2).

Leszek Śliwa

AUTOPROMOCJA. Chcesz lepiej poznać malarstwo religijne?

Tajemnice religijnego malarstwa. Leszek Śliwa

 

« 1 »
oceń artykuł Pobieranie..

Leszek Śliwa

Zastępca sekretarza redakcji „Gościa Niedzielnego”

Prowadzi stałą rubrykę, w której analizuje malarstwo religijne. Ukończył historię oraz kulturoznawstwo (specjalizacja filmoznawcza) na Uniwersytecie Śląskim. Przez rok uczył historii w liceum. Przez 10 lat pracował w „Gazecie Wyborczej”, najpierw jako dziennikarz sportowy, a potem jako kierownik działu kultury w oddziale katowickim. W „Gościu Niedzielnym” pracuje od 2002 r. Autor książki poświęconej papieżowi Franciszkowi „Franciszek. Papież z końca świata” oraz książki „Jezus. Opowieść na płótnach wielkich mistrzów”, także współautor dwóch innych książek poświęconych malarstwu i kilku tomów „Piłkarskiej Encyklopedii Fuji”. Jego obszar specjalizacji to historia, historia sztuki, dawna broń, film, sport oraz wszystko, co jest związane z Hiszpanią.

Kontakt:
leszek.sliwa@gosc.pl
Więcej artykułów Leszka Śliwy

Zobacz także

Zamieszczone komentarze są prywatnymi opiniami ich autorów i nie odzwierciedlają poglądów redakcji