Nowy numer 42/2019 Archiwum

Pijcie z niego wszyscy

Trudno w to dziś uwierzyć, ale ten obraz wywołał kiedyś skandal.

„To nie jest ostatnia wieczerza, tylko jakaś pijatyka anarchistów!” – krzyknął książę Prus Fyderyk Wilhelm Hohenzollern, późniejszy cesarz Niemiec Wilhelm II, kiedy zobaczył dzieło.

Wtórowało mu wielu ówczesnych krytyków sztuki. Szokowało ich, że Chrystusa można przedstawić bez aureoli, apostołów jako ludzi prostych o ogorzałych twarzach, ubranych w kapoty XIX-wiecznych wieśniaków, a scenerię Wieczernika urządzić tak, by przypominał dość obskurną karczmę. Niepokoiło nawet to, że Chrystus, wbrew konwencji, jest widoczny od tyłu.

Fritz von Uhde (1848–1911), oficer saskiej kawalerii, był ewangelikiem, człowiekiem głęboko wierzącym. Chciał historię biblijną przedstawiać w odniesieniu do aktualnej rzeczywistości i stał się prekursorem nowego malarstwa religijnego.

Jezus trzyma w dłoniach kielich. Znaczy to, że artysta przedstawił chwilę, w której Zbawiciel mówi: „Pijcie z niego wszyscy, bo to jest moja Krew Przymierza, która za wielu będzie wylana na odpuszczenie grzechów” (Mt 26,27-28). Ustanowienie Eucharystii jest jednocześnie zapowiedzią męki Jezusa. Dlatego reakcje apostołów wyrażają bardzo różne emocje. Niektórzy składają ręce do modlitwy, inni podrywają się z krzeseł albo ukrywają twarz w dłoniach. Wszyscy są głęboko poruszeni.

Przy stole siedzi jedenastu uczniów Chrystusa. Dwunasty, Judasz, stoi z prawej strony, przyglądając się scenie z boku. Przed chwilą został zdemaskowany przez Jezusa jako zdrajca. Wstał od stołu i zaraz wyjdzie z Wieczernika, by pójść do arcykapłana i za trzydzieści srebrników wydać mu Jezusa. Artysta umieścił Judasza na drugim planie, by jego postać nie przyćmiła tego, co dzieje się przy stole.

Leszek Śliwa

AUTOPROMOCJA. Chcesz lepiej poznać malarstwo religijne?

Tajemnice religijnego malarstwa. Leszek Śliwa

 

« 1 »
oceń artykuł Pobieranie..

Leszek Śliwa

Zastępca sekretarza redakcji „Gościa Niedzielnego”

Prowadzi stałą rubrykę, w której analizuje malarstwo religijne. Ukończył historię oraz kulturoznawstwo (specjalizacja filmoznawcza) na Uniwersytecie Śląskim. Przez rok uczył historii w liceum. Przez 10 lat pracował w „Gazecie Wyborczej”, najpierw jako dziennikarz sportowy, a potem jako kierownik działu kultury w oddziale katowickim. W „Gościu Niedzielnym” pracuje od 2002 r. Autor książki poświęconej papieżowi Franciszkowi „Franciszek. Papież z końca świata” oraz książki „Jezus. Opowieść na płótnach wielkich mistrzów”, także współautor dwóch innych książek poświęconych malarstwu i kilku tomów „Piłkarskiej Encyklopedii Fuji”. Jego obszar specjalizacji to historia, historia sztuki, dawna broń, film, sport oraz wszystko, co jest związane z Hiszpanią.

Kontakt:
leszek.sliwa@gosc.pl
Więcej artykułów Leszka Śliwy

Zobacz także

Zamieszczone komentarze są prywatnymi opiniami ich autorów i nie odzwierciedlają poglądów redakcji