Nowy numer 43/2019 Archiwum

Pisał palcem po ziemi

Obraz jest ilustracją sceny opisanej w Ewangelii według św. Jana.

Faryzeusze przyprowadzili do świątyni, gdzie przebywał Chrystus, kobietę przyłapaną na cudzołóstwie. Zażądali od Nauczyciela, żeby ją osądził. Była to sprytna pułapka zastawiona na Zbawiciela. Prawo Mojżeszowe nakazywało bowiem ukamienowanie cudzołożnicy, natomiast prawo rzymskie zabraniało Żydom wydawania wyroków śmierci. Ferując jakikolwiek wyrok, Jezus złamałby jedno z tych praw. Mogliby Go wówczas osądzić albo wydać w ręce Rzymian.

W Ewangelii czytamy, że Chrystus, usłyszawszy słowa faryzeuszy, nachylił się i pisał palcem po ziemi. „A kiedy w dalszym ciągu Go pytali, podniósł się i rzekł do nich: »Kto z was jest bez grzechu, niech pierwszy rzuci na nią kamień«. I powtórnie nachyliwszy się, pisał na ziemi” (J 8,7-8).

Brueghel domyśla się, że Jezus pisał na ziemi to, co jednocześnie wypowiedział głośno. Dlatego możemy odczytać zapisane w języku niderlandzkim słowa: „Die sonder sonde is, die…”. Dalszy ciąg napisu brzmiałby: „werp den eersten steen”.

Kobietę cudzołożną widzimy na środku, obok Jezusa. Patrzy na Niego z nadzieją i pokorą. Pozostali zgromadzeni wpatrują się natomiast w słowa zapisywane na ziemi. Są wyraźnie zaskoczeni. Za chwilę, jak pisze św. Jan, wszyscy jeden po drugim zaczną odchodzić, poczynając od starszych, aż do ostatnich. Pozostanie tylko Jezus i kobieta stojąca na środku. U św. Jana czytamy: „Wówczas Jezus, podniósłszy się, rzekł do niej: »Kobieto, gdzież oni są? Nikt cię nie potępił?«. A ona odrzekła: »Nikt, Panie!«. Rzekł do niej Jezus: »I Ja ciebie nie potępiam. Idź, a od tej chwili już nie grzesz!«” (J 8,9-11).

Obraz jest olejną kopią dzieła namalowanego w 1565 roku przez ojca artysty, Pietera Brueghela Starszego, w technice zwanej en grisaille, czyli monochromatycznych odcieniach szarości.

Leszek Śliwa

AUTOPROMOCJA. Chcesz lepiej poznać malarstwo religijne?

Tajemnice religijnego malarstwa. Leszek Śliwa

 

« 1 »
oceń artykuł Pobieranie..

Leszek Śliwa

Zastępca sekretarza redakcji „Gościa Niedzielnego”

Prowadzi stałą rubrykę, w której analizuje malarstwo religijne. Ukończył historię oraz kulturoznawstwo (specjalizacja filmoznawcza) na Uniwersytecie Śląskim. Przez rok uczył historii w liceum. Przez 10 lat pracował w „Gazecie Wyborczej”, najpierw jako dziennikarz sportowy, a potem jako kierownik działu kultury w oddziale katowickim. W „Gościu Niedzielnym” pracuje od 2002 r. Autor książki poświęconej papieżowi Franciszkowi „Franciszek. Papież z końca świata” oraz książki „Jezus. Opowieść na płótnach wielkich mistrzów”, także współautor dwóch innych książek poświęconych malarstwu i kilku tomów „Piłkarskiej Encyklopedii Fuji”. Jego obszar specjalizacji to historia, historia sztuki, dawna broń, film, sport oraz wszystko, co jest związane z Hiszpanią.

Kontakt:
leszek.sliwa@gosc.pl
Więcej artykułów Leszka Śliwy

Zobacz także

Zamieszczone komentarze są prywatnymi opiniami ich autorów i nie odzwierciedlają poglądów redakcji