GN 48/2020 Archiwum

Droga do niepodległości

Sens odzyskanej w 1918 r. niepodległości zrozumiemy wtedy, gdy „nie stracimy z oczu tego ogromnego dziedzictwa, które chroniła ona przez poprzednie wieki”.

W „Niepodległej!” prof. Nowak opowiada, w jaki sposób Polacy wybili się na niepodległość. Publikacja nie jest tylko rozszerzonym kalendarium najważniejszych wydarzeń historycznych, ale umiejętnie zebranym kompendium wiedzy o głównych postaciach historycznych tamtej doby oraz ich wyborach politycznych.

Autor nie koncentruje się, jak zazwyczaj przyjęto, na latach 1914–1918 – a więc wydarzeniach bezpośrednio decydujących o rozwoju wydarzeń, które doprowadziły do odzyskania państwa polskiego – ale przyjmuje cezurę 1864–1924. Takie spojrzenie pozwala wskazać na zjawiska, których obecność w życiu narodowym sprawiła, że kiedy pojawiła się szansa na niepodległość, Polacy ją wykorzystali. Jak pisze autor, sens odzyskanej w 1918 r. niepodległości zrozumiemy wtedy, „gdy nie stracimy z oczu tego ogromnego dziedzictwa, które chroniła ona przez poprzednie wieki. Ani też dramatu, jakim stała się próba jego zniszczenia przez rozbiory”.

Prof. Nowak proponuje inspirującą refleksję na temat – jak to nazywa autor – 12 znaków, będących punktami orientacyjnymi na drogach polskiej niepodległości. Szczegółowe kalendarium wydarzeń zaczyna w 1864 r. od opisu finału powstania styczniowego. Słusznie zakłada, że przegrane powstanie ukształtowało pewien typ myślenia o niepodległości, który zaowocował w latach 1914–1918. Kończy zaś swą opowieść na roku 1924 r., kiedy podjęta zostaje decyzja o zburzeniu soboru na placu Saskim w Warszawie, pomnika władzy carskiej nad Polską, i kiedy przeprowadzono reformę monetarną premiera Grabskiego. Celnie podkreślając, że uzyskanie finansowej suwerenności państwa polskiego było nie mniej ważne aniżeli walka o jego granice czy podmiotowość na arenie międzynarodowej.

Andrzej Grajewski

« 1 »
oceń artykuł Pobieranie..

Andrzej Grajewski

Dziennikarz „Gościa Niedzielnego”, kierownik działu „Świat”

Doktor nauk politycznych, historyk. W redakcji „Gościa” pracuje od czerwca 1981. W latach 80. był działaczem podziemnych struktur „Solidarności” na Podbeskidziu. Jest autorem wielu publikacji książkowych, w tym: „Agca nie był sam”, „Trudne pojednanie. Stosunki czesko-niemieckie 1989–1999”, „Kompleks Judasza. Kościół zraniony. Chrześcijanie w Europie Środkowo-Wschodniej między oporem a kolaboracją”, „Wygnanie”. Odznaczony Krzyżem Pro Ecclesia et Pontifice, Krzyżem Wolności i Solidarności, Odznaką Honorową Bene Merito. Jego obszar specjalizacji to najnowsza historia Polski i Europy Środkowo-Wschodniej, historia Kościoła, Stolica Apostolska i jej aktywność w świecie współczesnym.

Kontakt:
andrzej.grajewski@gosc.pl
Więcej artykułów Andrzeja Grajewskiego

Zobacz także

Wyraź swoją opinię

napisz do redakcji:

gosc@gosc.pl

podziel się