Nowy numer 14/2020 Archiwum

Blask anielskiej tarczy

Archanioł Michał często, zwłaszcza w okresie baroku, był przedstawiany na obrazach i rzeźbach jako rycerz walczący z szatanem czy wódz niebieskiej armii podnoszący miecz lub włócznię na aniołów, którzy zbuntowali się przeciwko Bogu.

Źródłem tych popularnych w sztuce motywów jest Apokalipsa według św. Jana, w której czytamy: „I nastąpiła walka na niebie: Michał i jego aniołowie mieli walczyć ze Smokiem. I wystąpił do walki Smok i jego aniołowie, ale nie przemógł, i już się miejsce dla nich w niebie nie znalazło. I został strącony wielki Smok, Wąż starodawny, który się zwie diabeł i szatan, zwodzący całą zamieszkałą ziemię, został strącony na ziemię, a z nim strąceni zostali jego aniołowie. I usłyszałem donośny głos mówiący w niebie: »Teraz nastało zbawienie, potęga i królowanie Boga naszego i władza Jego Pomazańca, bo oskarżyciel braci naszych został strącony, ten, co dniem i nocą oskarża ich przed Bogiem naszym«” ­(Ap 12,7-10).

Archanioł Michał na obrazie Sebastiana Ricciego jest ubrany w strój rzymskiego żołnierza. Ma żołnierskie sandały, zwane caligae, zbroję torsową i czerwony płaszcz. Taką zbroję i płaszcz w starożytnym Rzymie nosili wysocy oficerowie, dowódcy.

Michał w prawej ręce trzyma miecz z pozłacaną rękojeścią, ale pokonuje swych przeciwników przede wszystkim blaskiem tarczy, który ich oślepia i przeraża. Zaciskają dłonie w bezsilnej wściekłości lub próbują zasłonić się przed blaskiem. To nadnaturalne światło jest symbolem Bożej potęgi. Upadający aniołowie są nadzy, co podkreśla ich bezbronność wobec Bożego gniewu. Ich skrzydła, czarne i karłowate, kontrastują z rozłożystymi, białymi skrzydłami archanioła.

Leszek Śliwa

« 1 »
oceń artykuł Pobieranie..

Leszek Śliwa

Zastępca sekretarza redakcji „Gościa Niedzielnego”

Prowadzi stałą rubrykę, w której analizuje malarstwo religijne. Ukończył historię oraz kulturoznawstwo (specjalizacja filmoznawcza) na Uniwersytecie Śląskim. Przez rok uczył historii w liceum. Przez 10 lat pracował w „Gazecie Wyborczej”, najpierw jako dziennikarz sportowy, a potem jako kierownik działu kultury w oddziale katowickim. W „Gościu Niedzielnym” pracuje od 2002 r. Autor książki poświęconej papieżowi Franciszkowi „Franciszek. Papież z końca świata” oraz książki „Jezus. Opowieść na płótnach wielkich mistrzów”, także współautor dwóch innych książek poświęconych malarstwu i kilku tomów „Piłkarskiej Encyklopedii Fuji”. Jego obszar specjalizacji to historia, historia sztuki, dawna broń, film, sport oraz wszystko, co jest związane z Hiszpanią.

Kontakt:
leszek.sliwa@gosc.pl
Więcej artykułów Leszka Śliwy

Zobacz także

Zamieszczone komentarze są prywatnymi opiniami ich autorów i nie odzwierciedlają poglądów redakcji