Nowy numer 04/2020 Archiwum

Dwa światy

Religijne treści w malarstwie holenderskim są zwykle przekazywane w otoczce codzienności.

Próżno szukać w tych obrazach aniołów, aureoli, nadnaturalnego światła. Gdyby nie tytuł tego dzieła, mogłoby się wydawać, że jesteśmy świadkami zupełnie świeckiej sceny.

Na pierwszym planie z lewej strony widzimy pasterzy opiekujących się owcami. Myją je w rzece, strzygą specjalnymi nożycami. Przez rzekę przerzucony jest mostek, za którym znajduje się inna pasterska chata. Przed nią stoi pasterz otoczony owcami.

Ten podpierający się długą laską pasterz to Chrystus. Religijna interpretacja obrazu skłania do refleksji, że to, co znajduje się za mostem z prawej strony, należy do królestwa niebieskiego, a nasz, ziemski świat widzimy na lewym brzegu rzeki. Obraz pasterzy zajmujących się owcami jest w tej metaforze symbolem Kościoła na ziemi, księży i wiernych. Wszystko to, co dzieje się na ziemi, jest uważnie obserwowane przez Chrystusa. Mostek jest w takim razie symbolem śmierci, którą wierni muszą pokonać w drodze do domu Pana, widocznego na tym obrazie na drugim brzegu. Nieprzypadkowo więc mostek znajduje się na środku tej kompozycji ukazującej dwa światy.

Uważni widzowie zauważą zapewne, że na widocznym na niebie słońcu artysta namalował... sylwetkę raka. Nie należy się doszukiwać w tym dodatkowych symboli związanych z wymową dzieła. Obraz „Chrystus Dobry Pasterz” jest po prostu częścią czegoś w rodzaju renesansowego kalendarza, przygotowanego przez artystę. Na każdy miesiąc namalował on niezwiązaną z nim biblijną scenę, umieszczając tylko na płótnie zodiakalny symbol miesiąca. W czerwcu słońce wchodzi w znak raka, stąd właśnie takie „ozdobienie” słońca. Całą kalendarzową serię obrazów van Valckenborcha przechowuje wiedeńskie Kunsthistorisches Museum. Artysta dodatkowo na mostku umieścił swoją sygnaturę: „mvv”.

« 1 »
oceń artykuł Pobieranie..

Leszek Śliwa

Zastępca sekretarza redakcji „Gościa Niedzielnego”

Prowadzi stałą rubrykę, w której analizuje malarstwo religijne. Ukończył historię oraz kulturoznawstwo (specjalizacja filmoznawcza) na Uniwersytecie Śląskim. Przez rok uczył historii w liceum. Przez 10 lat pracował w „Gazecie Wyborczej”, najpierw jako dziennikarz sportowy, a potem jako kierownik działu kultury w oddziale katowickim. W „Gościu Niedzielnym” pracuje od 2002 r. Autor książki poświęconej papieżowi Franciszkowi „Franciszek. Papież z końca świata” oraz książki „Jezus. Opowieść na płótnach wielkich mistrzów”, także współautor dwóch innych książek poświęconych malarstwu i kilku tomów „Piłkarskiej Encyklopedii Fuji”. Jego obszar specjalizacji to historia, historia sztuki, dawna broń, film, sport oraz wszystko, co jest związane z Hiszpanią.

Kontakt:
leszek.sliwa@gosc.pl
Więcej artykułów Leszka Śliwy

Zobacz także

Ze względów bezpieczeństwa, kiedy korzystasz z możliwości napisania komentarza lub dodania intencji, w logach systemowych zapisuje się Twoje IP. Mają do niego dostęp wyłącznie uprawnieni administratorzy systemu. Administratorem Twoich danych jest Instytut Gość Media, z siedzibą w Katowicach 40-042, ul. Wita Stwosza 11. Szanujemy Twoje dane i chronimy je. Szczegółowe informacje na ten temat oraz i prawa, jakie Ci przysługują, opisaliśmy w Polityce prywatności.

Zamieszczone komentarze są prywatnymi opiniami ich autorów i nie odzwierciedlają poglądów redakcji