Nowy numer 44/2020 Archiwum

Papież, święci i islamiści

25 listopada ojciec święty rozpocznie wizytę w Kenii, Ugandzie i Republice Środkowoafrykańskiej. Choć Afryka czeka na niego z entuzjazmem, nie będzie to łatwa pielgrzymka. Jej tłem są bratobójcza wojna, korupcja i terroryzm.

Jaki jest kontekst społeczno-polityczny odwiedzanych krajów i oczekiwania lokalnego Kościoła? Czy Afryce bliski jest papież z Argentyny? I czy istnieje zagrożenie ze strony islamistów?

Na krawędzi

– Kwestia bezpieczeństwa jest fundamentalna. Z powodu terroru Al Szabab Kenia znajduje się dziś na krawędzi. Ludzie są przerażeni – mówi o. Joe Healey, amerykański misjonarz i dziennikarz ze zgromadzenia Maryknoll Fathers. Nawiązuje do licznych zamachów, z których najtragiczniejsze miały miejsce w Nairobi (wrzesień 2013 r. – 67 zabitych) i Garissie (w Wielki Czwartek br. zamordowano 148 studentów chrześcijan). Kolejne punkty zapalne to korupcja, bieda, trybalizm.

– Kenia ma z tym duży problem. Mentalność plemienna widoczna jest w polityce, organizacjach społecznych, nawet w Kościele. Zwłaszcza pośród największych grup etnicznych: Kikuju, Luo, Kamba i Kalendzin – ocenia misjonarz. Trybalizm był przyczyną rzezi, do których doszło na przełomie lat 2007/2008. W wyniku zamieszek powyborczych kraj stanął na krawędzi wojny domowej.

Zginęło ponad 1200 osób, pół miliona straciło domy. Pamięć o tych wydarzeniach to wciąż niezagojona rana. Obecnie sytuacja wewnętrzna jest w miarę ustabilizowana. Franciszek może liczyć na ciepłe przyjęcie. – Afrykanie kochają gości i kochają papieży. Podoba im się prostota Franciszka. Mają dla niego taką sympatię, jaką Polacy mieli dla Jana Pawła II – uważa o. Healey. Papież Polak w Kenii był 3 razy. Od czasu jego wizyt prawie trzykrotnie wzrosła liczba tamtejszych katolików. W Nairobi ojciec święty odwiedzi m.in. slumsy Kangemi. – Wielu tamtejszych mieszkańców jest dotkniętych wirusem HIV. Wizyta papieża w Kangemi to będzie specjalny gest w stronę ludzi – mówi misjonarz. Można się spodziewać, że tematem papieskich przemówień będzie też rodzina.

– Niedawna kanonizacja rodziców św. Teresy od Dzieciątka Jezus, która jest w Kenii bardzo popularna, to ważny znak dla ludzi. Widzą, że świętość jest dla zwykłych rodzin. A w Afryce ludzie lubią świętych – dodaje. Czy styl obecnego pontyfikatu zaskakuje Kenijczyków? – Franciszek wciela ideę Kościoła słuchającego – uważa o. Healey. – Do ludzi przemawiają zwykłe gesty, to, że znajduje dla nich czas. To jest im bliskie i to będą pamiętać. Jestem pewien, że będą słuchać, co ma im do powiedzenia. Dzień przed przylotem Franciszka do Kenii z położonej na wybrzeżu Mombasy wyruszy do Nairobi specjalna „karawana pokoju”. To inicjatywa tamtejszego abp. Martina Kivuvy. Młodzi różnych religii wyrażą w ten sposób swoje zaangażowanie na rzecz pokoju. Franciszek spotka się z młodymi 27 listopada na stadionie Kasarini w Nairobi. Zaraz potem opuści Kenię i poleci do Entebbe w Ugandzie.

Ziemia męczenników

Położone nad Jeziorem Wiktorii lotnisko w kontekście papieskiej wizyty ma symboliczne znaczenie. To do Entebbe przybyli w XIX w. Ojcowie Biali i stąd rozpoczęła się ewangelizacja Ugandy. Od uzyskania niepodległości w 1962 r. kraj ten był areną licznych bolesnych wydarzeń. Doświadczony dyktaturą Idi Amina przez długi czas był pogrążony w wewnętrznych konfliktach. W 1986 r. władzę przejął, urzędujący do dziś, Yoweri Museveni. Obecnie panują tu „relatywny” spokój i stabilizacja. Jednak Uganda, podobnie jak wiele afrykańskich państw, jest dotknięta biedą, koru- pcją, ma problemy etniczne. Jest też jednym z krajów o największym przyroście naturalnym.

– Społeczeństwo jest młode, na kobietę statystycznie przypada 6 dzieci. Bez inwestycji w miejsca pracy w ciągu kilkunastu lat bezrobocie się pogłębi – ocenia o. Wojciech Ulman OFM, proboszcz z Matugga, położonej 15 km od Kampali. Franciszek przybywa do Ugandy w związku z zeszłorocznym jubileuszem 50. rocznicy kanonizacji męczenników z Namugongo – św. Karola Lwangi i Towarzyszy. 45 chrześcijan, katolików i anglikanów, zostało zamordowanych w latach 1885–1887 na rozkaz króla Mwangi. Męczennicy ugandyjscy odgrywają znaczącą rolę w duchowości całej Afryki. 22 z nich kanonizował w 1964 r. papież Paweł VI, który odwiedził Ugandę w sierpniu 1969 roku. Z okazji jego wizyty w Namugongo wybudowano sanktuarium. I właśnie tutaj Franciszek odprawi Mszę Świętą. Oczekiwanych jest ok. 2 mln pielgrzymów.

Bardzo ważnym momentem pielgrzymki będzie wizyta ojca świętego w powstającym sanktuarium w Munyonyo. W tym miejscu zginęło czterech pierwszych męczenników i zapadł wyrok na pozostałych. Papież umieści tu kamień węgielny z grobu św. Franciszka z Asyżu i spotka się z katechistami. W Ugandzie jest ok. 14 tys. katechistów. To na nich opiera się praca ewangelizacyjna. Tak jak w wielu krajach Afryki wyzwaniem są tu sakramenty, zwłaszcza małżeństwo. – W mojej parafii mamy ponad 500 chrztów rocznie, a tylko kilkanaście związków sakramentalnych – mówi o. Ulman. Wizyta Franciszka w Ugandzie ma wymiar religijny i narodowy.

W oprawie uroczystości uczestniczyć będą przedstawiciele wszystkich grup etnicznych. Podjęto najwyższe środki bezpieczeństwa, gdyż Uganda, tak jak Kenia, ma swoje wojska w Somalii i wspiera tamtejszy rząd w walce z Al Szabab. Wciąż żywa jest też w kraju pamięć o zamachach dokonanych przez Al Szabab w stolicy kraju Kampali 11 lipca 2010 roku. Zginęło wtedy prawie 100 osób. – Wszystkie miejsca związanie z wizytą papieża są już pod kontrolą grup antyterrorystycznych. Pielgrzymi są skrupulatnie sprawdzani – zapewnia o. Ulman.

« 1 2 »
oceń artykuł Pobieranie..

Krzysztof Błażyca

Fotoreporter, dziennikarz

Z redakcją „Gościa" związany od roku 2006 r. Religioznawca, członek Polskiego Towarzystwa Afrykanistycznego. Autor książek „Tego drzewa nie zetniesz. Historie z czarami w tle" (zbiór reportaży z Tanzanii, Kenii, Zambii, Nigerii i Ugandy) oraz reportażu „Krew Aczoli. Dziesięć lat po zapomnianej wojnie na północy Ugandy", za który otrzymał Grand Prix Mediatravel 2017, Nagrodę im. Stanisława Szwarc Bronikowskiego w kategorii książka podróżnicza roku oraz Nagrodę Polskiego Towarzystwa Afrykanistycznego za najlepszą książkę roku 2017 o tematyce afrykanistycznej w kategorii publikacji popularno-naukowej. Autor wystaw fotograficznych ukazujących życie codzienne w krajach Afryki. Laureat nagrody „Ekologia w obiektywie" za zdjęcie przedstawiające dzieci z nigeryjskiej wioski przy jednej ze studni wybudowanej dzięki akcji „Małego Gościa Niedzielnego". Publikował w „Misyjnych drogach", „Poznaj Świat", „Catholic Mirror" (Kenia), „Magazynie Familia", „Warto", „W drodze", „Almanachu Prowincjonalnym", „Tygodniku Powszechnym". Prowadzi fundację pomagającą w Ugandzie i Kenii (budowa studni głębinowych, wsparcie edukacji). Jego mottem są słowa kard. Charles'a Lavigerie, założyciela Ojców Białych „Pokochajcie Afrykę!".

Kontakt:
krzysztof.blazyca@gosc.pl
Więcej artykułów Krzysztofa Błażycy

 

Wyraź swoją opinię

napisz do redakcji:

gosc@gosc.pl

podziel się

Zobacz także