Kluczowa w swej wymowie Ewangelia na niedzielę Laetare, opowiadająca o uzdrowieniu przez Jezusa mężczyzny ślepego od urodzenia (J 9, 1–41), była jednym z trzech podstawowych tekstów nowotestamentowych wykorzystywanych w pierwotnym Kościele w nauczaniu katechumenów przygotowujących się do przyjęcia chrztu w Wigilię Paschalną. Rozpoczyna się od zaskakującego opisu czynności Jezusa, który splunął na ziemię, uczynił ze śliny błoto, pomazał nim oczy ślepca i kazał mu obmyć się w sadzawce Siloam.

  Stephen Weigel Mężczyzna odzyskuje wzrok, co budzi sprzeciw faryzeuszy, ponieważ uzdrowienie ma miejsce w szabat. Na końcu perykopy dowiadujemy się, że niewidomy uzdrowiony przez Jezusa oświadcza, że wierzy w Niego i oddaje mu pokłon. Podobnie jak dwie pozostałe perykopy czytane w środkowe niedziele Wielkiego Postu – rozmowa Jezusa z Samarytanką o „żywej wodzie” z ubiegłej niedzieli oraz perykopa o wskrzeszeniu Łazarza, którą usłyszymy w następną niedzielę – relacja o uzdrowieniu mężczyzny ślepego od urodzenia niesie z sobą ważną lekcję dla wszystkich odbywających coroczny katechumenat Czterdziestu Dni: ci, którzy nie przyjmą po raz drugi chrztu w Wigilię Paschalną, zostaną jednak pobłogosławieni wodą paschalną i poproszeni o odnowienie własnych przyrzeczeń chrzcielnych.

W Kościele pierwotnym sakrament chrztu często rozumiano jako „oświecenie”. Nawrócić się do Chrystusa i obmyć z grzechu oznaczało przejść z ciemności do światła, z zamętu do prawdy, z zamazanego do wyraźnego postrzegania rzeczywistości – a ostatecznie ze śmierci do życia. Nawrócić się i upodobnić do Chrystusa oznacza rozpoznać w Jezusie z Nazaretu Światłość świata; Tego, kto nie tylko przywraca lub daje wzrok (jak o tym mówi dzisiejsza Ewangelia), ale Który daje także prawdziwe poznanie wewnętrzne. Za sprawą światła Chrystusa, symbolizowanego w czasie ceremonii chrzcielnej przez gromnicę, którą zapala się od paschału, uczniowie zyskują zdolność widzenia nie tylko zewnętrznego, ale także wewnętrznego.

To podwójne oświecenie pokazuje się nam bardzo wyraźnie w uzdrowieniu mężczyzny ślepego od urodzenia. Widzi on to, co na zewnątrz; widzi i podziwia piękno stworzenia i splendor Świątyni, miejsca zamieszkiwania Boga ze swym wybranym ludem przymierza Mojżesza. Co jednak równie istotne, cudotwórczy dotyk Jezusa pozwala mężczyźnie ślepemu od urodzenia widzieć wewnętrznie: dostrzec w Jezusie obiecanego Mesjasza, Pomazańca Bożego, będącego nowym miejscem zamieszkania Boga w historii. Ta nowa moc wewnętrznego widzenia nie kończy się bynajmniej na akcie wiary: „Wierzę, Panie!”. To dopiero pierwszy krok wewnętrznego oświecenia, które daje nam przyjaźń z Jezusem i oddanie się Jego sprawie. W ciągu dalszego życia oświecenie to pozwala uczniom dostrzec wszystko, co w ich sercach spowija mrok, oraz uleczyć ten mrok przez skruchę, tak że dzięki Światłości mogą stać się jeszcze bardziej promieniejącymi synami i córkami światła, dla nawrócenia świata.

Ewangelia dzisiejszej niedzieli podkreśla, że „Siloam” (nazwa sadzawki w południowo-wschodniej części Miasta Dawida, tuż za murami Starego Miasta dzisiejszej Jerozolimy, gdzie niewidomy mężczyzna z Ewangelii odzyskuje wzrok) oznacza „posłany”. Z oświecenia i nawrócenia płynie obowiązek misji. Ci, którzy już teraz widzą, są posłani do świata, by go oświecić. Upodabniając się do Światłości świata, są oni zdolni do tego, by być światłem w ciemnościach świata – co może oznaczać także, że rzucają światło na niewiarę świata. Dlatego właśnie ta Ewangelia czytana katechumenom i wielkopostnym pielgrzymom w dwudziestym pierwszym wieku, która mogłaby się zakończyć szczęśliwie po prostu przywróceniem wzroku ślepcowi, ma swój smutny ciąg dalszy w postaci niewiary faryzeuszy, którzy wplątują w całą historię nawet rodziców uzdrowionego mężczyzny. Być światłem świata nie zawsze znaczy być docenianym przez świat. To właśnie jeden z powodów, dla którego historia zbawienia – plan, który Bóg pragnie zrealizować w historii przez swego Syna – zakłada także istnienie Kościoła.

Oko nie może widzieć samo z siebie, nawet gdy funkcjonuje bez zarzutu. Uczniowie potrafią „widzieć” prawdziwie sami z siebie jedynie wówczas, gdy spoglądają przez oczy wspólnoty wiary – wspólnoty solidarności i przebaczenia, która jest Ciałem Chrystusa, Światłości świata. Kościół nie jest dodatkowym elementem historii zbawienia. Kościół odgrywa zasadniczą rolę w ciągłym nawracaniu się ku Chrystusowi, do którego powołani zostali wszyscy w sakramencie chrztu, do którego wszyscy są uzdolnieni w sakramencie bierzmowania i z którego wszyscy czerpią moc w sakramencie Eucharystii – trzech sakramentach inicjacji, które katechumeni przyjmą w Wigilię Paschalną.