Nowy numer 2/2021 Archiwum

Mrok ogarnął ziemię

Obraz przedstawia chwilę śmierci Jezusa, namalowaną zgodnie z opisem zawartym w Ewangelii według św. Łukasza: „Było już około godziny szóstej i mrok ogarnął całą ziemię aż do godziny dziewiątej. Słońce się zaćmiło (…)” (Łk, 23, 44-45).

Juan de Flandes „Ukrzyżowanie”,   Juan de Flandes „Ukrzyżowanie”,
olej na desce, 1509–1518, Muzeum Prado, Madryt
Dlatego, mimo że nad horyzontem niebo jest jasne, nad krzyżem artysta umieścił czarną chmurę.

Po lewej stronie poprzecznego ramienia krzyża świeci księżyc. Po prawej stronie widzimy zaćmione słońce. Świadkami śmierci Zbawiciela jest osiem osób, namalowanych w strojach współczesnych artyście. Po prawej stronie znajdują się setnik (na białym koniu najbliżej krzyża) i dwaj żołnierze. Z drugiej strony zgromadzili się bliscy Chrystusa, od lewej: św. Jan, Matka Boża, jej siostry – Maria Salome i Maria Kleofasowa oraz Maria Magdalena. Przed Marią Magdaleną stoi jej atrybut: flakonik z olejkiem.

Pod wiszącym na krzyżu Jezusem artysta umieścił ważne symbole. Przede wszystkim leży tam kilka ludzkich czaszek i innych kości. To nie tylko nawiązanie do nazwy (hebrajskie Golgota i łacińskie Calvaria oznacza czaszkę) oraz funkcji jako miejsca straceń. Tradycyjnie uważano również, że tam znajdował się grób pierwszego człowieka – Adama. Kości te symbolizują zatem odkupienie przez Jezusa zmarłych wcześniej ludzi.

Jeśli bliżej się przyjrzymy, między kośćmi dostrzeżemy kilka drogocennych kamieni, oznaczających skarby raju, już teraz dla tych ludzi dostępne. Na lewo od kamienia z czaszką, blisko rąbka granatowej sukni Maryi, znajdziemy jeszcze jeden symbol: kawałek gałązki koralowca – to znak krwi Chrystusa, przelanej na odkupienie ludzkich win.

Obraz powstał na zamówienie Juana Rodrigueza de Fonseca, biskupa Palencii (północna Hiszpania), z przeznaczeniem do ołtarza głównego katedry w tym mieście.

« 1 »
oceń artykuł Pobieranie..

Leszek Śliwa

Zastępca sekretarza redakcji „Gościa Niedzielnego”

Prowadzi stałą rubrykę, w której analizuje malarstwo religijne. Ukończył historię oraz kulturoznawstwo (specjalizacja filmoznawcza) na Uniwersytecie Śląskim. Przez rok uczył historii w liceum. Przez 10 lat pracował w „Gazecie Wyborczej”, najpierw jako dziennikarz sportowy, a potem jako kierownik działu kultury w oddziale katowickim. W „Gościu Niedzielnym” pracuje od 2002 r. Autor książki poświęconej papieżowi Franciszkowi „Franciszek. Papież z końca świata” oraz książki „Jezus. Opowieść na płótnach wielkich mistrzów”, także współautor dwóch innych książek poświęconych malarstwu i kilku tomów „Piłkarskiej Encyklopedii Fuji”. Jego obszar specjalizacji to historia, historia sztuki, dawna broń, film, sport oraz wszystko, co jest związane z Hiszpanią.

Kontakt:
leszek.sliwa@gosc.pl
Więcej artykułów Leszka Śliwy

Wyraź swoją opinię

napisz do redakcji:

gosc@gosc.pl

podziel się

Zobacz także