Nowy numer 48/2020 Archiwum

Meteoryt gigant

5–6 tysięcy lat temu niebo nad dzisiejszą Wielkopolską przeciął meteor. Poruszał się z prędkością kilkudziesięciu tysięcy kilometrów na godzinę. Dwa lata temu, pod koniec 2012 r. znaleziono jego kawałek. Waży 300 kilogramów.

Trudno powiedzieć, jakiej wielkości był meteor, który rozpadł się nad Poznaniem. Ważył przynajmniej 1500 kg, a być może wielokrotnie więcej. Pewni możemy być tego, że rozpadł się na części jeszcze w atmosferze. Gdy uderzył, nie spowodował powstania jednego dużego krateru, tylko wiele mniejszych. Przez tysiące lat te mniejsze „zaniknęły”, pozostały tylko te największe.

Meteoryty w rezerwacie

W 1976 r. w północnej części Poznania utworzono przyrodniczo-astronomiczny rezerwat Morasko. Na powierzchni prawie 55 ha, w lesie grabowo-dębowym znajduje się 7 kraterów, z których największy ma 60 m średnicy i 11 m głębokości. Rezerwat Morasko jest położony na stokach Góry Moraskiej i jest miejscem największego spadku deszczu meteorytów żelaznych w Europie. Na świecie miejsc, gdzie jednocześnie obok siebie występują meteoryty i kratery uderzeniowe, spowodowane przez ich upadek, jest zaledwie kilkanaście. Od początku XX w. w okolicy znajdowano mniejsze i większe kawałki materii kosmicznej. Podobno pierwszy kawałek meteorytu został znaleziony w 1914 r. przez budowniczych umocnień wojskowych, znajdujących się w okolicy. Kosmiczna skała miała 78 kg. Choć w przypadku meteorytu Morasko powiedzenie „skała” nie jest najszczęśliwsze. Morasko jest tzw. gruboziarnistym oktaedrytem typu IAB, a tego typu meteoryty w 93 proc. składają się z żelaza, a w 6 proc. z niklu. Zawierają też niewielkie ilości krzemianów, które nie występują na Ziemi (to jeden z dowodów na to, że obiekt ma pochodzenie kosmiczne). W późniejszych latach znajdowano kolejne fragmenty obiektu, który rozpadł się w atmosferze. W 2006 r. znaleziono kawał o masie aż 164 kg, ale prawdziwa „bomba” wybuchła w październiku 2012 roku.

Dwoje poszukiwaczy na głębokości ponad 2 m znalazło meteoryt o wadze około 300 kg. To największy okaz materii kosmicznej, znaleziony nie tylko na terenie Rezerwatu Meteoryt Morasko, ale w ogóle w Polsce, a być może nawet w całej centralnej Europie.

« 1 2 »
oceń artykuł Pobieranie..

Zobacz także

Wyraź swoją opinię

napisz do redakcji:

gosc@gosc.pl

podziel się