Jacek Dziedzina: Po ostatnim odcinku naszych rozmów pewien czytelnik powiedział mi, że próbujemy zrzucić z Kościoła odpowiedzialność za inkwizycję, bo pokazujemy ją w kontekście rozwoju doktryny prawa, tym samym relatywizując problem. Co historyk ma na swoją obronę?

o. Tomasz Gałuszka OP: Źródła historyczne. Myślę, że jeśli ktoś przeczyta nasze rozmowy od początku, zobaczy, że nie próbujemy wybielać Kościoła, lecz rzetelnie pokazać cały kontekst cywilizacyjny, w jakim rodziła się inkwizycja. Chyba dość przekonująco wykazaliśmy, że sprowadzanie jej tylko do kwestii herezji i Kościoła jest głębokim nieporozumieniem.

Kto mógł przeprowadzać procedurę inkwizycyjną?

Przede wszystkim – kompetentny sędzia. Papież Grzegorz IX w bulli Excommunicamus po raz pierwszy wprowadził termin „inkwizytorzy” (inquisitores) i byli nimi wyłącznie duchowni, a nie świeccy.