Nowy numer 2/2021 Archiwum

Przyjaciel pokoju

I przyjął imię Benedykta XVI… – usłyszeli wierni zgromadzeni przed Bazyliką św. Piotra. Kard. Ratzinger wkrótce potem ujawnił, że wybierając imię, nawiązał do pontyfikatu Benedykta XV. Jakim człowiekiem był ten papież?

Kiedy w lipcu 1917 r. Benedykt XV przedstawiał kolejny projekt pokojowej regulacji w Europie, w jednym z punktów napisał o potrzebie odbudowy suwerennego państwa polskiego, „którego szlachetna przeszłość historyczna i wycierpiane nieszczęścia w czasie wojny słusznie powinny wzbudzić sympatię narodów”.

Nie istniało jeszcze suwerenne państwo polskie, gdy w maju 1918 r. na polecenie Benedykta XV do Warszawy przybył jego osobisty wysłannik, wizytator apostolski ks. Achilles Ratti. Później szybko doprowadził do nawiązania stosunków dyplomatycznych z niepodległą Polską oraz nakazał przystąpienie do prac nad konkordatem, podpisanym ostatecznie już po jego śmierci, w 1925 r.

Wielokrotnie w listach, nie tylko kierowanych do osób duchownych, ale także np. do Henryka Sienkiewicza, zapewniał o swej sympatii dla Polaków oraz dawał wyraz przekonaniu, że nie będzie sprawiedliwego ładu w Europie bez przywrócenia polskiej państwowości. W orędziu do narodu polskiego z października 1918 r. napisał m.in.: „Naszym życzeniem jest, aby Polska odzyskawszy swą pełną niepodległość, mogła jak najrychlej w zespole państw zająć przynależne jej miejsce i dalej rozwijać swoją historię narodu cywilizowanego i chrześcijańskiego”.

Nowe spojrzenie
Benedykt XV potrafił trafnie odczytywać znaki czasów. Jego zasługą było m.in. nowe spojrzenie na pracę misjonarzy. Miał świadomość, że często chrystianizacja w istocie służy utrwalaniu kolonialnej dominacji białych nad ludami Afryki. W encyklice „Maximum illud” z listopada 1919 r. krytykował „nierozważną gorliwość”, jak napisał, która czyniła z misjonarzy bardziej wysłanników konkretnego państwa aniżeli Dobrej Nowiny. W sposób szczególny interesował się Chinami, dla których ustanowił specjalne struktury wspierające misje w Państwie Środka.

« 1 2 3 4 »
oceń artykuł Pobieranie..

Andrzej Grajewski

Dziennikarz „Gościa Niedzielnego”, kierownik działu „Świat”

Doktor nauk politycznych, historyk. W redakcji „Gościa” pracuje od czerwca 1981. W latach 80. był działaczem podziemnych struktur „Solidarności” na Podbeskidziu. Jest autorem wielu publikacji książkowych, w tym: „Agca nie był sam”, „Trudne pojednanie. Stosunki czesko-niemieckie 1989–1999”, „Kompleks Judasza. Kościół zraniony. Chrześcijanie w Europie Środkowo-Wschodniej między oporem a kolaboracją”, „Wygnanie”. Odznaczony Krzyżem Pro Ecclesia et Pontifice, Krzyżem Wolności i Solidarności, Odznaką Honorową Bene Merito. Jego obszar specjalizacji to najnowsza historia Polski i Europy Środkowo-Wschodniej, historia Kościoła, Stolica Apostolska i jej aktywność w świecie współczesnym.

Kontakt:
andrzej.grajewski@gosc.pl
Więcej artykułów Andrzeja Grajewskiego

Zobacz także

Wyraź swoją opinię

napisz do redakcji:

gosc@gosc.pl

podziel się