Nowy numer 49/2020 Archiwum

Święta Trójca

Andriej Rublow, Święta Trójca, tempera na desce, ok. 1420,Galeria Trietiakowska, Moskwa

Pan ukazał się Abrahamowi pod dębami Mamre, (...) Abraham spojrzawszy dostrzegł trzech ludzi naprzeciw siebie (Rdz 18,1–2). Te słowa ze Starego Testamentu ukazuje najsłynniejsza ikona Andrieja Rublowa. Bóg objawił się Abrahamowi jako Trójca Święta. Trzy uskrzydlone osoby siedzące przy stole to Bóg Ojciec, Syn Boży i Duch Święty.

Postacie są do siebie podobne, wszystkie też dzierżą laski – berła oznaczające władzę. Ma to ukazywać równość Osób Trójcy Świętej. Namiot Abrahama, dęby Mamre i posiłek, który przygotował Abraham, zamienił Rublow w symbole o znaczeniu teologicznym. I tak zamiast namiotu namalował dom Boży, zamiast dębów drzewo życia, a zamiast zwykłego posiłku na stole umieścił kielich, symbolizujący Eucharystię.

Nie ma wątpliwości, że postać z prawej strony to Duch Święty. Świadczy o tym zielony kolor szat, tradycyjnie przypisywany Mu w ikonach, a także góra umieszczona nad Nim. Góra jest symbolem wzniesienia duszy do Boga, związanego właśnie z Duchem Świętym.

Nie jest natomiast jasne, która z pozostałych Postaci jest Bogiem Ojcem, a która Synem Bożym. Częściej za Syna uważa się postać środkową. Ma o tym świadczyć drzewo życia namalowane powyżej, symbolizujące Ofiarę Chrystusa na krzyżu i Jego zwycięstwo nad śmiercią. Budowla nad namalowaną z lewej strony postacią Boga Ojca oznaczałaby, że Bóg Ojciec jest Stwórcą świata.

Niektórzy uczeni uważają jednak, że z lewej strony znajduje się Chrystus. Budowla wznosząca się nad Nim byłaby zatem Kościołem, Jego Ciałem. Drzewo życia, jako rosnący w raju symbol daru życia danego przez Stwórcę, byłoby zaś atrybutem Ojca.

« 1 »
oceń artykuł Pobieranie..

Leszek Śliwa

Zastępca sekretarza redakcji „Gościa Niedzielnego”

Prowadzi stałą rubrykę, w której analizuje malarstwo religijne. Ukończył historię oraz kulturoznawstwo (specjalizacja filmoznawcza) na Uniwersytecie Śląskim. Przez rok uczył historii w liceum. Przez 10 lat pracował w „Gazecie Wyborczej”, najpierw jako dziennikarz sportowy, a potem jako kierownik działu kultury w oddziale katowickim. W „Gościu Niedzielnym” pracuje od 2002 r. Autor książki poświęconej papieżowi Franciszkowi „Franciszek. Papież z końca świata” oraz książki „Jezus. Opowieść na płótnach wielkich mistrzów”, także współautor dwóch innych książek poświęconych malarstwu i kilku tomów „Piłkarskiej Encyklopedii Fuji”. Jego obszar specjalizacji to historia, historia sztuki, dawna broń, film, sport oraz wszystko, co jest związane z Hiszpanią.

Kontakt:
leszek.sliwa@gosc.pl
Więcej artykułów Leszka Śliwy

Wyraź swoją opinię

napisz do redakcji:

gosc@gosc.pl

podziel się

Zobacz także