GN 19/2022 Archiwum

Leczniczy kit

Poza miodem cennym produktem pszczelim jest propolis, zwany kitem pszczelim. Jak go wykorzystywać dla zdrowia?

Nie od dziś wiadomo, że produkty pszczele są cennym surowcem wykorzystywanym przez człowieka. W wielu opracowaniach naukowych i leczeniu wspomagającym rozmaite schorzenia wykazano właściwości lecznicze lub prozdrowotne miodu, pyłku i mleczka pszczelego, pierzgi, a także propolisu. Ten ostatni, przypominający woskowo-oleisty lepik, ma szerokie zastosowanie poparte doświadczeniem i opracowaniami naukowymi. Już sama nazwa „propolis” (gr. pro – przed, polis – miasto) może sugerować działanie tego kitu – ochronę ula przed patogenami i szkodnikami.

Jak powstaje?

Kit pszczeli (propolis) to specyfik produkowany przez pszczoły dla dezynfekcji, uszczelnienia i ochrony ula. Żywiczne substancje ochronne wydzielane przez rośliny na pąkach, gałązkach, liściach i korze drzew zbierane są przez niektóre pszczoły. Następnie przenoszone na tylnych odnóżach i mieszane z pyłkami oraz wydzieliną z pszczelich gruczołów zostają dostarczone do ula. Tam czujne robotnice obgryzają przyniesiony przez współmieszkanki ula kit, aby przystąpić do dalszej pracy. Propolis wykorzystywany jest przede wszystkim do uszczelniania ula. Starannie zasklepiane drobne szpary i ubytki mają zapewnić szczelność, a co za tym idzie – bezpieczeństwo i ciepło w ulu. By wypełnić większe otwory, pszczoły dodają do propolisu więcej wosku. Kitem pszczelim dezynfekują też ściany ula oraz plastry, które dzięki temu stają się bardziej stabilne. Niekiedy przy wejściu do ula powstaje propolisowa wycieraczka, aby wlatujące do niego pszczoły miały z nią styczność. Ciekawe jest też wykorzystanie kitu do balsamowania i unieszkodliwiania większych intruzów (ślimaki, myszy), których pszczoły nie są w stanie same z ula usunąć. Dzięki temu nie rozkładają się one w ulu, a balsamowanie pozwala zachować czystość.

Kit pszczeli do celów leczniczych powinien być sprawdzony i pozbawiony zanieczyszczeń różnego rodzaju szkodliwymi związkami. Dlatego musimy mieć pewność, że kupiony do przygotowania nalewki czy maści na użytek własny propolis pochodzi z pewnego źródła i czystych terenów. Najczęściej powstaje na specjalnych siateczkach zamontowanych przy listwach podtrzymujących plastry. Warto wiedzieć, że na 1 kg propolisu potrzeba aż sto tysięcy lotów, w czasie których 1 pszczoła przynosi do ula ok. 10 mg tego surowca. Średnia ilość wyprodukowanego kitu pszczelego w sezonie przez jedną rodzinę pszczelą wynosi ok. 100 do 150 g. To tłumaczy wysoką cenę tego produktu.

Skład i zastosowanie

Kit pszczeli to mieszanina substancji żywicznych, wosku, substancji lotnych, pyłku kwiatowego i wydzielin pszczelich. Dzięki temu jest substancją bogatą w ponad 200 różnego rodzaju składników (m.in. polifenole, aminokwasy, cukry, witaminy i minerały). Trudno określić stały i niezmienny skład propolisu, bo zależny on jest od warunków atmosferycznych i obszarów, gdzie stoją ule. Niezależnie od tego produkty przygotowane na bazie propolisu (nalewki, tabletki, czopki, maści) wykazują m.in. działanie przeciwbakteryjne, antywirusowe, odkażające i przeciwgrzybiczne. Jest to szczególnie istotne w czasach, kiedy coraz częściej u chorych lekarze obserwują oporność niektórych mikroorganizmów na niektóre leki (antybiotyki). Co ciekawe, stosowanie propolisu w odpowiednich ilościach wzmaga działanie antybiotyków i ogranicza powstawanie antybiotykooporności.

Dzięki właściwościom antyoksydacyjnym i przeciwzapalnym stosowany jest jako środek ochronny dla nerek i wątroby. Pobudza regenerację komórek i ma wpływ na hamowanie wzrostu komórek niektórych nowotworów (m.in. nerki czy gruczołu krokowego).

Propolis wykorzystywany jest też do leczenia trudno gojących się ran wywołanych oparzeniami (termicznymi, popromiennymi czy chemicznymi) i odmrożeniami. Stosuje się go też w regeneracji ran pourazowych, pooperacyjnych, a także odleżyn.

W Polsce prowadzone były też badania (m.in. przez prof. Bogdana Kędzia) dotyczące wspomagania leczenia zwyrodnień stawowych. Propolis w formie wyciągu alkoholowego stosowany u pacjentów z dolegliwościami reumatycznymi spowodowanymi zwyrodnieniem chrząstki stawów wspierał i przyśpieszał ich odbudowę.•

Nalewka z kitu pszczelego

Najbardziej powszechne jest stosowanie 10-procentowej nalewki na propolisie. Aby ją przygotować, propolis kupiony w kawałkach lub większych okruchach należy przejrzeć i oczyścić ręcznie z ewentualnych zanieczyszczeń. Następnie trzeba go nieco rozdrobnić w moździerzu i przesypać do butelki lub niewielkiego słoika. Tak przygotowany kit zalać 100 ml alkoholu (90 proc.). Mocno wstrząsać kilka minut, a następnie odstawić na 7 dni. W tym czasie na dno opadną substancje nierozpuszczalne w alkoholu. Nalewkę należy zlać, filtrując ją przez gęste sito. Tak przygotowaną można stosować przy objawach przeziębienia, grypy, stanów zapalnych gardła (pędzlowanie), stosować jako okłady (wtedy trzeba rozcieńczyć nalewkę wodą w proporcjach 1 łyżeczka nalewki na 100 ml wody) czy zapaleniu dróg moczowych i pęcherza (15 kropli 4–5 razy dziennie). Przy przyjmowaniu stałych leków warto skonsultować się z lekarzem, ponieważ propolis wzmaga działanie niektórych z nich (m.in. nasercowych, obniżających ciśnienie). Uwaga! Propolis może uczulać osoby wrażliwe na produkty pszczele. Przed zastosowaniem warto zrobić próbę na niewielkim fragmencie skóry przedramienia.

« 1 »
oceń artykuł Pobieranie..

Wyraź swoją opinię

napisz do redakcji:

gosc@gosc.pl

podziel się

Zapisane na później

Pobieranie listy

Reklama