Nowy numer 20/2022 Archiwum

Iglaki nie tylko na święta

Jodła, świerk i sosna pojawiają się w naszych domach przed świętami Bożego Narodzenia, ale z ich dobroczynnych właściwości możemy korzystać cały rok.

Wwielu domach gałązki iglaków są nieodłącznym elementem dekoracji. Pojawiają się na stołach w postaci stroików świątecznych czy w wazonach, a także przed domami, udekorowane kolorowymi lampkami. W niektórych rejonach Polski wciąż można spotkać podwieszane i strojone zwisającymi ozdobami podłaźniczki. Do ich przygotowania wykorzystuje się, podobnie jak w stroikach, gałęzie iglaków. Żywiczny zapach drzew iglastych kojarzy się z lasem. Olejki eteryczne i zawarte w igliwiu, żywicy, szyszkach i młodych pędach związki mają działanie prozdrowotne. Jak z nich korzystać?

Jodła

Jest drzewem lubiącym niższe partie pasm górskich. W Polsce spotkać ją można przede wszystkim na Pogórzu Karpackim, w Beskidzie Sądeckim i Niskim oraz na Roztoczu. Lubi miejsca, gdzie nie grozi jej zbyt duży przymrozek ani susza. Można ją spotkać w lasach mieszanych, ale w dogodnym środowisku występują też gęste zagajniki zwane jedlinami. Co ciekawe, igliwie jodły rozkłada się szybko i nie zakwasza gleby, tak jak to bywa w przypadku sosen czy świerków. Jej drewno jest dość miękkie, dlatego wykorzystuje się je do wyrobu drobnych elementów w przemyśle stolarskim czy papierniczym. Odpowiednio suszone służy też do wyrobu pudeł rezonansowych instrumentów.

Występująca pod korą jodły przeźroczysta i oleista żywica jest stosowana do wyrobu terpentyny. Olejek terpentynowy zawarty w maściach czy kremach łagodzi objawy infekcji górnych dróg oddechowych, ma silne działanie przeciwzapalne i przeciwwirusowe. Bardzo korzystnie wpływa na uszkodzoną poparzeniami czy odparzeniami skórę. Ma też działanie przeciwbólowe i przeciwgrzybiczne. Młode szczyty pędów pojawiające się wiosną, dzięki zawartości olejków eterycznych, glikozydów fenolowych, flawonoidów, wosków i cukrów, mają silne działanie antyseptyczne i pomagają rozrzedzić wydzielinę w oskrzelach.

Z zebranych w rejonach oddalonych od zanieczyszczeń młodych gałązek jodły można przygotować syrop. Wystarczy igliwie rozdrobnić nożem, skropić obficie spirytusem i odstawić na godzinę. Następnie całość zalać ciepłym (nie gorącym!) miodem. Miksturę należy popijać zmieszaną z ciepłą wodą i sokiem z cytryny. Można ją stosować w przypadku kaszlu czy infekcji górnych dróg oddechowych. Igliwie z jodły można też zaparzać wrzątkiem i pić jak herbatę, z dodatkiem miodu, imbiru i cytryny. Igliwie gotowane przez kilka minut w wodzie można dodawać do kąpieli relaksacyjnych i inhalacji.

Sosna

Jedno z bardziej popularnych na naszych terenach drzew. Ma niewielkie wymagania glebowo-klimatyczne. Porasta nadmorskie wydmy, tereny wilgotne i gliniaste, a także torfowiska. Bardzo dobrze radzi sobie na glebach piaszczystych, ubogich, gdzie ma dostęp do światła. Drewno sosny wykorzystywane jest głównie w budownictwie i meblarstwie. Z jej pradawnych odmian pochodzi między innymi stwardniała kopalna żywica zwana bursztynem. Do dziś stosuje się nalewkę bursztynową, która wcierana w grzbiet i w klatkę piersiową pomaga w infekcjach górnych dróg oddechowych. Natomiast uzyskiwany z drewna dziegieć sosnowy jest składnikiem maści o działaniu odkażającym i przeciwgrzybicznym.

Z igieł sosnowych przygotować można bogaty w witaminę C napar. Z młodych pędów i szyszek wczesną wiosną warto też przygotować nalewkę lub syrop pomocny w infekcjach, którym towarzyszy kaszel. Młode pędy sosnowe wystarczy skropić spirytusem i przesypać cukrem w słoiku. Po kilku dniach powinien wydzielić się sok, który w połączeniu z cukrem stanowi gęsty syrop. Można go zakonserwować niewielką ilością alkoholu.

Igliwie sosnowe w połączeniu z suszoną lawendą, rozmarynem, macierzanką, anyżem i nasionami kopru to mieszanka zapachowa o działaniu relaksującym i ułatwiającym zasypianie. Można ją ustawić blisko łóżka lub wypełnić nią niewielką poduszkę. Podobnie jak w przypadku igieł jodłowych, sosnowe także można wykorzystywać do kąpieli relaksacyjnych i regenerujących. Na wiosnę młode pędy sosny są chrupiącym dodatkiem do sałatek. Mają kwaskowaty smak i zawierają dużo witaminy C.

Świerk

Najwięcej tych drzew wciąż spotkać można w górach i na Mazurach. Jest jednym z najwyższych drzew, jego drewno szeroko wykorzystuje się w budownictwie i stolarstwie. Dojrzewające jesienią nasiona, które wypadają ze świerkowych szyszek, są przysmakiem dzięciołów, ryjówek i wiewiórek. Lasy świerkowe są też ostoją charakterystycznych gatunków roślin, takich jak podbiałek alpejski, widłak wroniec czy – na nizinach – siódmaczek leśny, pszeniec zwyczajny, kosmatka owłosiona.

Napar przygotowany z igliwia świerkowego dodany do kąpieli łagodzi dolegliwości układu moczowego. Natomiast z żywicy świerkowej przygotowuje się maść, która ma działanie kojące przy dolegliwościach stawów, bólach mięśniowych i infekcjach dróg oddechowych. Z rozdrobnionego igliwia można też przygotować sól do kąpieli albo stosować ją przy inhalacjach. •

« 1 »
oceń artykuł Pobieranie..

Wyraź swoją opinię

napisz do redakcji:

gosc@gosc.pl

podziel się

Zapisane na później

Pobieranie listy

Reklama