Nowy numer 23/2020 Archiwum

Pomnik serc

Pandemia skorygowała plany obchodów 100. rocznicy urodzin św. Jana Pawła II. Jednak każdy może coś zrobić, aby zostawić rocznicowy ślad – materialny i duchowy.

Umożliwia to akcja „Dar na Stulecie”, rozpoczęta w maju 2019 r. Jej inicjator o. Maciej Zięba OP oraz środowisko Instytutu Tertio Millennio przez działanie podejmowane w celu utrwalenia dziedzictwa Jana Pawła II chcieli jednoczyć Polaków na wielu płaszczyznach: akcji charytatywnych, modlitewnych, edukacyjnych i kulturalnych. Centrum koordynacyjnym akcji jest strona internetowa, gdzie można zgłaszać swoje pomysły. Działa pod adresem https://darna100.pl/. Jej organizatorami są liczne środowiska, przede wszystkim Stowarzyszenie Lednica 2000, Centrum Myśli Jana Pawła II w Warszawie, Fundacja Dzieło Nowego Tysiąclecia, Instytut Dialogu Międzykulturowego im. Jana Pawła II, Stowarzyszenie „Środowisko ks. Karola Wojtyły – św. Jana Pawła II” oraz Instytut Tertio Millennio. Od początku akcja była wspierana przez naszą redakcję, która wraz z krakowskim oddziałem IPN zgłosiła w jej ramach wydanie specjalnego dodatku do „Gościa Niedzielnego”, poświęconego 40. rocznicy I pielgrzymki Jana Pawła II do Polski.

Pomysłów nie brakuje

Koordynator pomysłu Jan Jaśkowiak, którego pracę we Wrocławiu wspiera ok. 50 wolontariuszy działających w całym kraju, podsumowuje dotychczasowe rezultaty akcji. Na stronie projektu zarejestrowano 1300 wydarzeń, inicjatyw i uczynków przeprowadzonych w jej ramach. Strona odnotowała 57 tys. odwiedzin, nie tylko z Polski. Inicjatywy zostały zgłoszone na pięciu kontynentach: w Europie, Azji, Afryce, Ameryce Południowej i Północnej. Duże wsparcie akcja miała w dwóch środowiskach, niejako instytucjonalnie związanych z osobą św. Jana Pawła II – rodzinie szkół, którym patronuje, oraz wśród samorządowców polskich miast papieskich, a więc tych, które podczas swojego pontyfikatu odwiedził Jan Paweł.

Najwięcej jest inicjatyw lokalnych, podejmowanych bez jakiejkolwiek organizacyjnej inspiracji, z porywu serca. Mają różny kształt. Oto kilka przykładów. Siostry benedyktynki z Jarosławia dla uczczenia 100. rocznicy urodzin papieża budują katolickie przedszkole dla 75 dzieci. Parafia św. Michała Archanioła w Leśnej wymyśliła akcję sadzenia drzew: miejscowe rodziny otrzymają 100 sadzonek dębów do zasadzenia w swych przydomowych ogródkach. Jakub ze Szczecina zadeklarował, że przeczyta wszystkie papieskie homilie z pielgrzymek do ojczyzny, aby przypominać sobie, jak ważna również dziś jest troska o Polskę. Szkoła Podstawowa im. Jana Pawła II z Kraczkowej stworzy Bibliotekę Dobrych Uczynków, gromadzącą dokumentację działań podejmowanych przez jej uczniów. Pani Barbara z Londynu zorganizuje pielgrzymkę śladami Jana Pawła II dla londyńskich rodzin do Wadowic i Krakowa. Uczniowie z Zespołu Szkół Samochodowych i Licealnych nr 1 w Warszawie na zajęciach praktycznych odrestaurowali wózek-chodzik sanitariuszki kombatantki – członka IV Obwodu AK Warszawa-Ochota.

Osobne miejsce w tych działaniach zajmują inicjatywy podejmowane przez wydziały katechetyczne niektórych kurii diecezjalnych bądź metropolitalnych. Skutkować to będzie różnymi spotkaniami i programami na temat postaci i nauczania Jana Pawła II przygotowanymi z myślą o katechetach oraz ich pracy w szkołach. Centrum Myśli Jana Pawła II w Warszawie udostępnia na swoich stronach internetowych okolicznościową wystawę „Karol Wojtyła. Narodziny”, składającą się 10 plansz. Każdy może ją pobrać i wydrukować, zarówno w wersji polskiej, jak i angielskiej, i samemu zorganizować ekspozycję. Na takie działanie zdecydowało się już ponad 300 parafii w Polsce i na świecie, co dowodzi, że zainteresowanie uczczeniem rocznicy jest naprawdę duże.

Mapa dobra

Główne obszary działań podejmowanych w ramach projektu, jak wynika z analizy interaktywnej mapy na stronie https://darna100.pl/, to działalność charytatywna, modlitwa prywatna bądź grupowa za wstawiennictwem św. Jana Pawła II, upamiętnianie osoby papieża przez organizację jakiegoś wydarzenia, akademii, spotkania. Wiele jest inicjatyw wolontariatu, a także różnych form studiowania papieskiego nauczania i jego rozważania w kontekście współczesnych wyzwań stojących przed Polską.

Analiza mapy inicjatyw pokazuje także ciekawe ich rozmieszczenie geograficzne. Zdecydowanie więcej jest ich w południowej Polsce, co w korelacji z innymi zachowaniami może być interesującym przyczynkiem do rozważań na temat nie tylko kondycji religijnej Polaków. Oprócz instytucji i organizacji we wspieranie „Daru na Stulecie” zaangażowali się ludzie świata mediów i kultury, m.in. Krzysztof Zanussi, Bogdan Rymanowski, Michał Szułdrzyński czy Paulina Guzik. Jan Jaśkowiak szacuje, że obecnie w projekcie uczestniczy ok. 10 tys. ludzi. Biorąc pod uwagę, że to wszystko są inicjatywy oddolne i spontaniczne, liczba ta pokazuje, jak wielki jest nadal potencjał czynienia dobra inspirowany przez duchowe dziedzictwo papieża Polaka. – Z pewnością aktywność wszystkich ludzi, którzy zdecydowali się wziąć udział w tej akcji – mówi Jaśkowiak – pokazuje, że Polacy nie zapomnieli Jana Pawła II. 15 lat po jego śmierci nadal go kochają i traktują jako wzór godny naśladowania, a jego nauczanie jako aktualną inspirację. A przy okazji dzielą się dobrem, którego wokół nas nie brakuje, tylko czasami sami go nie widzimy.

Więcej niż akcja

Organizatorzy akcji planowali, że jej finał nastąpi 18 maja 2020 r. w sanktuarium św. Jana Pawła II w Krakowie. Miało tam zostać złożone wotum – księga ze spisem wszystkich działań duchowych i materialnych podjętych w ramach projektu. Jednak w obecnej sytuacji zdecydowano, że zakończenie będzie miało miejsce dopiero pod koniec roku, który przecież obchodzimy jako Rok św. Jana Pawła II. Wtedy także ostateczny kształt przybierze internetowa mapa z zaznaczonymi wszystkimi formami aktywności podejmowanymi w ramach projektu „Dar na Stulecie”. – To będzie mapa polskiego dobra – mówił mi o. Maciej Zięba, kiedy spytałem go, co zostanie z tego projektu. – Im bardziej będzie gęsta od naszych inicjatyw, tym lepiej. Czy to będzie jedna zdrowaśka z miłości powiedziana, czy duża sesja naukowa lub poważna publikacja – wszystko to w oczach Bożych jest bezcenne i potrzebne. Liczą się tylko miłość i dobra intencja. W polskiej naturze jest sporo z akcyjności. Mobilizujemy się w godzinie próby, a później wszystko wraca do stanu wyjściowego. Tymczasem św. Jan Paweł II uczył nas systematycznej i konsekwentnej pracy. Ja osobiście – dodaje o. Maciej – widzę w Janie Pawle II syntezę polskiego romantyzmu i pozytywizmu. Romantyk widział zjednoczoną Europę w 1978 r., kiedy nikt nie dostrzegał takiej możliwości. Natomiast pozytywista zamieniał to na tysiące drobnych działań, prowadzących w konsekwencji do realizacji tego celu. Robił to przez swoje nauczanie, ustanowienie świętych Cyryla i Metodego nowymi patronami dla Europy, nominacje odpowiednich biskupów, wreszcie umiejętne podejmowanie działań dyplomatycznych. Wizja była realizowana przez wieloletnie i wielopoziomowe działania. Powinniśmy go także w tym naśladować. Mieć wielkie romantyczne wizje, a jednocześnie próbować je przekuwać na wiele drobnych inicjatyw i przedsięwzięć. Inspiracją dla mnie były słowa samego papieża. Spotkaliśmy się z nim 4 listopada 1989 r. razem z abp. Tadeuszem Gocłowskim, ówczesnym metropolitą gdańskim. Był to dzień papieskich imienin – wspomnienie św. Karola Boromeusza. Rozmowa zeszła na różne formy uczczenia tego pontyfikatu, których w Polsce przecież było i jest bardzo dużo. Papież powiedział w tym kontekście znamienne słowa: że pomniki z marmuru i z brązu nie są potrzebne, najważniejsze są pomniki serc i umysłów. I taki pomnik chcemy zbudować – przekonuje o. Maciej.

Do końca bieżącego roku można podjąć wezwanie i dołączyć do grona tych, którzy chcą, aby na 100. urodziny Jana Pawła II powstał żywy pomnik składający się z naszych modlitw, wspólnych inicjatyw i dobrych uczynków. Zmienią one naszą rzeczywistość jedynie w mikroskali, ale skupione razem pozostawią po sobie w tym trudnym, pełnym bólu i dramatów roku dobry ślad – energię wyzwoloną w imię św. Jana Pawła II. •

« 1 »
oceń artykuł Pobieranie..

Andrzej Grajewski

Dziennikarz „Gościa Niedzielnego”, kierownik działu „Świat”

Doktor nauk politycznych, historyk. W redakcji „Gościa” pracuje od czerwca 1981. W latach 80. był działaczem podziemnych struktur „Solidarności” na Podbeskidziu. Jest autorem wielu publikacji książkowych, w tym: „Agca nie był sam”, „Trudne pojednanie. Stosunki czesko-niemieckie 1989–1999”, „Kompleks Judasza. Kościół zraniony. Chrześcijanie w Europie Środkowo-Wschodniej między oporem a kolaboracją”, „Wygnanie”. Odznaczony Krzyżem Pro Ecclesia et Pontifice, Krzyżem Wolności i Solidarności, Odznaką Honorową Bene Merito. Jego obszar specjalizacji to najnowsza historia Polski i Europy Środkowo-Wschodniej, historia Kościoła, Stolica Apostolska i jej aktywność w świecie współczesnym.

Kontakt:
andrzej.grajewski@gosc.pl
Więcej artykułów Andrzeja Grajewskiego

Zobacz także

Zamieszczone komentarze są prywatnymi opiniami ich autorów i nie odzwierciedlają poglądów redakcji