Nowy numer 04/2020 Archiwum

Policzeni Andrzejczykowie

Franciszek zginął za pomoc Żydom. Pamiętajmy o nim i jego bohaterskiej rodzinie.

„Nie pamiętam dokładnie, kiedy do nas przyszli Żydzi. Prosili oni rodziców naszych i nas, abyśmy ich przechowali. Byli to zarówno mężczyźni, jak też kobiety i dzieci, łącznie około 18 osób, dokładnie już nie pamiętam. (…) Rodzice wraz z nami wyrazili zgodę, chociaż ryzyko było duże. Jak wiadomo, Niemcy grozili bowiem karą śmierci za wszelką pomoc Żydom” – opowiadała po latach córka Franciszka i Stanisławy, Jadwiga.

By zachować względne bezpieczeństwo, w domu pod podłogą rodzina wybudowała kryjówkę, w której przebywało 15 osób. W piwnicy stojącej opodal ziemianki schronienie znalazło natomiast trzech mężczyzn: dwóch znanych z nazwiska – Szczupakiewicz i Węgorz, jeden o imieniu lub przezwisku Muniek. Cała rodzina Andrzejczyków zaangażowana była w pomoc: przynosiła pożywienie i starała się zapewnić możliwie dobre warunki życia w ukryciu.

Na pierwszy rzut oka kryjówek nie można było zobaczyć. Były bardzo dobrze zamaskowane. Tak opisywał je syn Henryk: „Wchodziło się do tego obszernego podziemnego pomieszczenia przez otwór w pokoju. Tam była szeroka deska zasłaniająca wejście przykrywana dywanikiem, chodnikiem. Druga grupa Żydów przebywała w piwnicy koło domu. W dzień staraliśmy się, aby Żydzi z kryjówek nie wychodzili. (…) Pilnowaliśmy, czy ktoś nie zbliża się do naszych zabudowań, aby tajemnica nie została ujawniona”.

Ze wspomnień córki Eugenii: „Moja matka wraz z nami wszystkimi gotowała posiłki Żydom i później nosiliśmy je do kryjówek, w których przebywali Żydzi. Pamiętam, że trzeba było bardzo wiele włożyć wysiłku, aby nakarmić wszystkich. Posiadaliśmy wówczas gospodarstwo rolne liczące 18 morgów. Wszyscy wraz z rodzicami pracowaliśmy na tym gospodarstwie”.

Każdy z domowników nosił Żydom żywność na zmianę. Bieliznę uciekinierzy prali sobie sami i myli się po nocach w mieszkaniu Andrzejczyków. I tak minęło kilka jesiennych i zimowych miesięcy… Aż przyszła wiosna 1943 roku.

« 1 2 3 4 »
oceń artykuł Pobieranie..
Komentowanie dostępne jest tylko dla .

Ze względów bezpieczeństwa, kiedy korzystasz z możliwości napisania komentarza lub dodania intencji, w logach systemowych zapisuje się Twoje IP. Mają do niego dostęp wyłącznie uprawnieni administratorzy systemu. Administratorem Twoich danych jest Instytut Gość Media, z siedzibą w Katowicach 40-042, ul. Wita Stwosza 11. Szanujemy Twoje dane i chronimy je. Szczegółowe informacje na ten temat oraz i prawa, jakie Ci przysługują, opisaliśmy w Polityce prywatności.

Zamieszczone przez internautów komentarze są prywatnymi opiniami ich autorów i nie odzwierciedlają poglądów redakcji

Polecane filmy

Zapisane na później

Pobieranie listy

Reklama