Nowy numer 42/2019 Archiwum

Muszę wciąż płakać

Dzieci są uważane za największe ofiary wojny. Na pewno są najbardziej bezbronne wobec zła, jakie ona niesie. Niewiele jest świadectw pokazujących, w jaki sposób ją przeżywały. Poznanie ich wspomnień z okresu II wojny światowej jest poruszające.

Regina lat 10: „Zbliżając się, ujrzeliśmy straszny obraz zbrodni. Ujrzeliśmy ślady krwi i odbicia we krwi czternastu głów poległych, poodrywane czaszki, mózgi i świeżą usypaną mogiłę. W niej spoczywa mój najukochańszy tatuś, wujek, stryjkowie, bracia stryjeczni i inni. Niemcy nie pozwolili nam przewieźć ciał na cmentarz, więc usypaliśmy dużą mogiłę i obsadziliśmy ją kwiatami. W następnym roku postawiliśmy na mogile duży krzyż. Przybita jest do krzyża tabliczka, a na niej są wypisane imiona, nazwiska i lata życia poległych. Po skończonych lekcjach biegnę na mogiłę, podlewam wodą zwiędnięte kwiaty, a czasem i łzami”.

Wydarzenia te miały miejsce w jednej z polskich wsi w lipcu 1944 r., gdy Regina miała osiem lat. Spisała je dwa lata później.

Dalej pisać nie mogę

Po zakończeniu II wojny światowej naukowcy próbowali zbadać jej wpływ na psychikę dzieci i młodzieży. W Polsce zbierano spontanicznie sporządzane świadectwa pisane i rysunki przedstawiające ich przeżycia wojenne. W 1946 r. Ministerstwo Oświaty przeprowadziło konkurs, w którym dzieci młodsze wspominały wojnę za pomocą rysunków, a starsze, od IV do VII klasy szkoły podstawowej, na piśmie. Większość zebranych wówczas materiałów znajduje się w Archiwum Akt Nowych w Warszawie, a także w archiwach państwowych w Kielcach i Radomiu. Dotychczas ich nie publikowano. Teraz podjął się tego Instytut Pileckiego, który właśnie wydał książkę pt. „Moje przeżycia wojenne. Wypracowania dzieci z 1946 roku”. Zawiera ona 59 prac, wybranych spośród około tysiąca. Zgodnie z celem Instytutu, którym jest docieranie z informacją o wojnie w Polsce do opinii światowej, obok polskiego tekstu znajduje się zapis w języku angielskim.

Dostępne jest 19% treści. Chcesz więcej? Wykup dostępu do całego artykułu. Cena 1,23. Kup wydanie papierowe lub najnowsze e-wydanie.

« 1 »
oceń artykuł Pobieranie..

Bogumił Łoziński

Zastępca redaktora naczelnego „Gościa Niedzielnego”, kierownik działu „Polska”.
Pracował m.in. w Katolickiej Agencji Informacyjnej jako szef działu krajowego, oraz w „Dzienniku” jako dziennikarz i publicysta. Wyróżniony Medalem Pamiątkowym Prymasa Polski (2006) oraz tytułem Mecenas Polskiej Ekologii w X edycji Narodowego Konkursu Ekologicznego „Przyjaźni środowisku” (2009). Ma na swoim koncie dziesiątki wywiadów z polskimi hierarchami, a także z kard. Josephem Ratzingerem (2004) i prof. Leszkiem Kołakowskim (2008). Autor publikacji książkowych, m.in. bestelleru „Leksykon zakonów w Polsce”. Hobby: piłka nożna, lekkoatletyka, żeglarstwo. Jego obszar specjalizacji to tematyka religijna, światopoglądowa i historyczna, a także społeczno-polityczna i ekologiczna.

Kontakt:
bogumil.lozinski@gosc.pl
Więcej artykułów Bogumiła Łozińskiego

 

Zobacz także

Komentowanie dostępne jest tylko dla .

Ze względów bezpieczeństwa, kiedy korzystasz z możliwości napisania komentarza lub dodania intencji, w logach systemowych zapisuje się Twoje IP. Mają do niego dostęp wyłącznie uprawnieni administratorzy systemu. Administratorem Twoich danych jest Instytut Gość Media, z siedzibą w Katowicach 40-042, ul. Wita Stwosza 11. Szanujemy Twoje dane i chronimy je. Szczegółowe informacje na ten temat oraz i prawa, jakie Ci przysługują, opisaliśmy w Polityce prywatności.

Zamieszczone komentarze są prywatnymi opiniami ich autorów i nie odzwierciedlają poglądów redakcji