Nowy numer 30/2021 Archiwum

Więcej 
władzy 
dla Brukseli

Nie ma już Unii, do jakiej wstąpiliśmy w 2004 roku. A jaka będzie? Nikt tego nie wie.

Było miło, póki nie było kryzysu. Gdy wybuchł, rozpoczęła się dyskusja, jak ma on zmienić Unię. Założenia zmian przedstawiła niedawno kanclerz Angela Merkel, mówiąc o potrzebie większej integracji politycznej, towarzyszącej wprowadzeniu mechanizmów dyscyplinujących w strefie euro. W opinii posła Krzysztofa Szczerskiego (PiS) elity w Brukseli szukają drogi, jak przeprowadzić zmiany bez nowego traktatu, który nie zostałby zaakceptowany w Europie. Dlatego – mówi Szczerski – zmiany mają odbywać się stopniowo, przedstawiane jako dwupaki, sześciopaki czy inne drobne modyfikacje, które zebrane w całość dają jednak zupełnie inną jakość unijnego prawa, zarówno pierwotnego, jak i wtórnego. Odbywa się to w takim tempie, że w jego opinii nawet większość eurodeputowanych przestała się orientować w zakresie dokonujących się zmian, nie mówiąc o zwykłych obywatelach. 


Wzmocnienie centrum


Zmiany oznaczają radykalne wzmocnienie gospodarczego centrum unijnego kosztem słabszych partnerów, co stanowi najważniejszą oś niemieckiego planu usprawnienia Unii. Przewiduje się m.in. stworzenie stanowiska unijnego ministra finansów dla strefy euro oraz specjalnego zgromadzenia parlamentarzystów dla tej grupy. Rozważane jest także połączenie stanowiska szefa Rady Europejskiej i Komisji Europejskiej. Realizacja tych planów oznaczałaby faktycznie instytucjonalizację podziału Unii według kryterium przynależności do strefy euro. Dyskusją nad nowym unijnym ładem zajmuje się specjalna grupa kilku ministrów, wśród których jest także minister Radosław Sikorski. Grupa ta ma za zadanie przygotować założenia do przyszłego traktatu. Inny scenariusz zakłada wykorzystanie mechanizmów już istniejących, przede wszystkim zapisów o wzmocnionej współpracy, co umożliwiałoby dowolne kształtowanie grup państw zainteresowanych większą integracją na obszarze gospodarczym bądź politycznym. Niewątpliwie rdzeniem nowych rozwiązań pozostawałaby strefa euro, choć w szerszej perspektywie mówi się także o uzupełnieniu współpracy gospodarczej polityczną. Rozważa się m.in. przyznanie Europejskiemu Bankowi Centralnemu uprawnień kontrolnych nad sektorami bankowymi w krajach strefy euro. Kolejnym krokiem może być próba ujednolicenia podatków w Unii. Nie są to tylko rozważania teoretyczne. Ministrowie finansów krajów strefy euro otrzymali niedawno niemiecką propozycję, aby wyznaczyli komisarza, który będzie kontrolował grecki budżet.

Plan został odrzucony, ale czy propozycja nie wróci jutro w innej formie?
Nawet jeśli decyzje w tej sprawie nie zapadną szybko, także w dłuższej perspektywie czasowej sprzyjają im dominujące obecnie w Europie trendy wyborcze. Dwukrotne zwycięstwo socjalistów we Francji, którzy mają prezydenta oraz większość w parlamencie, prawdopodobny dobry wynik socjalistów w przyszłorocznych wyborach w Niemczech spowodują, że w dwóch najważniejszych krajach Unii decydujący głos będą mieli zwolennicy umacniania unijnych instytucji. 
Eurodeputowany Paweł Kowal (PJN) nie ma wątpliwości, że unijne elity próbują wykorzystać kryzys ekonomiczny, aby przeprowadzić głębokie reformy polityczne, dla których w innych warunkach nie byłoby społecznego przyzwolenia. Teraz politycy wskazują na Grecję i mają chwytliwy argument, że trzeba zdyscyplinować strefę euro, aby zabezpieczyć interesy podatników.

« 1 2 »
oceń artykuł Pobieranie..

Andrzej Grajewski

Dziennikarz „Gościa Niedzielnego”, kierownik działu „Świat”

Doktor nauk politycznych, historyk. W redakcji „Gościa” pracuje od czerwca 1981. W latach 80. był działaczem podziemnych struktur „Solidarności” na Podbeskidziu. Jest autorem wielu publikacji książkowych, w tym: „Agca nie był sam”, „Trudne pojednanie. Stosunki czesko-niemieckie 1989–1999”, „Kompleks Judasza. Kościół zraniony. Chrześcijanie w Europie Środkowo-Wschodniej między oporem a kolaboracją”, „Wygnanie”. Odznaczony Krzyżem Pro Ecclesia et Pontifice, Krzyżem Wolności i Solidarności, Odznaką Honorową Bene Merito. Jego obszar specjalizacji to najnowsza historia Polski i Europy Środkowo-Wschodniej, historia Kościoła, Stolica Apostolska i jej aktywność w świecie współczesnym.

Kontakt:
andrzej.grajewski@gosc.pl
Więcej artykułów Andrzeja Grajewskiego

Zobacz także

Wyraź swoją opinię

napisz do redakcji:

gosc@gosc.pl

podziel się