Spór o serce Notre-Dame. Macron chce nowych witraży, konserwatorzy protestują

Wokół Katedra Notre-Dame narasta napięcie, które wykracza poza debatę o architekturze. Decyzja Emmanuel Macron o wymianie części historycznych witraży na współczesne realizacje wywołała sprzeciw środowisk konserwatorskich i części opinii publicznej.

Jak informuje KAI plan zakłada zastąpienie sześciu witraży w kaplicach nawy południowej nowymi dziełami. Co istotne, obecne przeszklenia przetrwały pożar świątyni w 2019 roku i nie wymagają wymiany z powodów technicznych. Mimo to francuski prezydent podtrzymuje zamiar nadania katedrze „znaku XXI wieku”. Koszt przedsięwzięcia szacowany jest na około 4 mln euro.

Krytycy decyzji wskazują, że ingerencja w historyczną tkankę świątyni może naruszyć jej integralność jako zabytku światowego dziedzictwa. Podnoszą również argument, że ochrona dziedzictwa kulturowego nie powinna być podporządkowana bieżącym ambicjom politycznym.

Sprzeciw wobec projektu przybiera obecnie także wymiar prawny. Jedna z najstarszych francuskich organizacji zajmujących się ochroną zabytków – Sites et Monuments – zapowiedziała ponowne złożenie sprzeciwu wobec wydanego już pozwolenia na realizację inwestycji.

Przedstawiciele środowisk konserwatorskich podkreślają, że nie istnieją przesłanki uzasadniające wymianę witraży. Skoro przetrwały pożar, ich zachowanie powinno być naturalnym wyborem w procesie odbudowy.

Witraże stanowią część XIX-wiecznej koncepcji architektonicznej opracowanej przez Eugène Viollet-le-Duc, który nadał katedrze obecny kształt. Ich usunięcie – zdaniem ekspertów – oznaczałoby naruszenie spójności artystycznej całego projektu.

Spór o witraże staje się tym samym szerszą debatą o granicach ingerencji we wspólne dziedzictwo: czy odbudowa powinna wiernie odtwarzać przeszłość, czy też dopuszczać wyraźny ślad współczesności.