Inflacja słów

Pod koniec życia Thomas Merton wygłosił rekolekcje dla mnichów ze swojego macierzystego opactwa Gethsemani. W pierwszej konferencji tak charakteryzował współczesny świat: „Ludzie mają już dość słuchania. W naszej mechanicznej epoce wszystkie słowa stały się do siebie podobne, wszystkie zostały sprowadzone do poziomu reklamy. Powiedzieć: »Bóg jest miłością« to mniej więcej to samo, co powiedzieć: »Jedz płatki zbożowe«. Wszystko jest nadawane na tej samej długości fali. Nie ma żadnej różnicy, być może z wyjątkiem postaw, jakie się przyjmuje: ludzie wiedzą, że powinni mieć pobożną minę, kiedy jest mowa o Bogu, a nie kiedy jest mowa o płatkach!”. Merton opisywał „mechaniczną epokę”, w której nowe media dopiero raczkowały. Tymczasem specjaliści zauważają, że technologie cyfrowe rozwijają się w trybie wykładniczym, czyli że każda kolejna zmiana jest większa od poprzedniej, więc wzrost jest coraz bardziej gwałtowny. Łatwo sobie dopowiedzieć, że zagrożenia dla życia duchowego wzrastają w takim samym tempie. Są to rzeczy oczywiste dla każdego, kto stara się prowadzić życie duchowe. Niestety, żyjemy w takich czasach, że dopiero kiedy te same prawdy potwierdzi socjolog lub psycholog, będziemy skłonni w nie uwierzyć.

W takim świecie słowa mają coraz mniejsze znaczenie, natomiast – jak wierzył Merton – „milczenie naprawdę do ludzi przemawia”. Nie wiem, czy rzeczywiście przemawia do ludzi, ale na pewno pozwala wsłuchać się w głos Boga i trwać w wiernej modlitwie. Dlatego warto skorzystać z rady, którą mnich sformułował w 1953 roku: „Ci, którzy kochają Boga, powinni starać się zachowywać czy stworzyć atmosferę, w której można Go znaleźć. Chrześcijanie powinni mieć ciche domy”. Dziś nie chodzi już tylko o pozbycie się źródeł hałasu, ponieważ przeciętny użytkownik nowych mediów jest również twórcą treści. Warto ćwiczyć się w powściągliwości. Warto nie zawracać ludziom głowy własnym hałasem.