Zalążki polskiej władzy zaczęły się tworzyć na długo przed 11 listopada 1918 r. Spór o to, gdzie najwcześniej, toczą „od zawsze” Kraków, Tarnów czy Cieszyn. Ale największe prawa do pierwszeństwa w ogłaszaniu niepodległości ma Zakopane, gdzie miasto opanowano 31 października, zaś 1 listopada proklamowano Rzeczpospolitą Zakopiańską z formalnie zaprzysiężonymi służbami, wojskiem, a nawet władzami prowadzącymi politykę zagraniczną! Mało tego, w ciągu 16 dni istnienia Rzeczpospolita Zakopiańska przeprowadziła pierwszą interwencję zbrojną w obronie polskości Spisza i Orawy. Godność prezydenta tego pierwszego skrawka wolnej Polski piastował Stefan Żeromski, wybitny pisarz, którego stulecie śmierci obchodziliśmy 20 października.