Osynodzie w Nicei (bo o synodzie wówczas mówiono; więcej o językowych zawiłościach w tekście ks. prof. S. Adamiaka na s. 71) opowieść najczęściej rozpoczyna się od Ariusza. Tak uczynił Rufin z Akwilei, który pod koniec IV wieku przetłumaczył z greki na łacinę pierwsze i do jego czasów jedyne chrześcijańskie dzieło historyczne – „Historię Kościoła” Euzebiusza z Cezarei, które obejmuje dzieje chrześcijaństwa od Jezusa do roku 324 po Chrystusie – a następnie dopisał dwie księgi od siebie, żeby czytelnik mógł poznać wydarzenia późniejsze.