Nowy numer 43/2020 Archiwum

Pomordowanym – więzionym – wygnanym

Leksykon duchowieństwa represjono-wanego w PRL w latach 1945–1989. t.3. Praca zbiorowa pod redakcją Jerzego Myszora. Verbinum. Warszawa 2006.

Gdyby duchownych traktować jako odrębną grupę zawodową, z pewnością okazałoby się, że w latach PRL byli oni grupą najczęściej represjonowaną przez komunistyczne władze. Do takiego wniosku prowadzi lektura trzeciego, tym razem już ostatniego tomu „Leksykonu duchowieństwa represjonowanego w PRL w latach 1945–1989”. Tom zawiera 194 hasła, przede wszystkim represjonowanych kapłanów, zarówno narodowości polskiej, jak i niemieckiej oraz ukraińskiej.

Ważnym uzupełnieniem są biogramy zakonnic, głównie z Górnego Śląska, uwięzionych, internowanych bądź deportowanych w ramach Akcji X-2 w 1954 r. W odróżnieniu od poprzednich tomów, w tym zdecydowano się opublikować biogramy duchownych nadal żyjących. Tym razem autorzy biogramów dysponowali niemal kompletną bazą źródłową, co było możliwe dzięki pracy IPN. Dzięki temu możliwe było odtworzenie nieznanych dotąd form prześladowań duchowieństwa w PRL.

Trzeci tom Leksykonu posiada również pełny indeks nazwisk osób, które były prezentowane w pozostałych tomach tego wydawnictwa. Od początku wszystkie prace redakcyjne koordynował ks. prof. Jerzy Myszor z Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Każdy z tomów Leksykonu wydawany był w tzw. systemie holenderskim, czyli stanowi samodzielną całość. Lektura haseł, nieraz bardzo obszernych, skłania do zadumy nad dramatycznymi losami księży w PRL. Wiele mówi także o samej naturze systemu oraz źródłach społecznego oporu przeciwko niemu.

Warto wspomnieć, że wydawnictwo ukazało się dzięki wsparciu wielu instytucji i ośrodków regionalnych, m.in. samorządów. Od pierwszego tomu sponsorem Leksykonu była także redakcja „Gościa Niedzielnego”, która jest głównym partnerem medialnym całej tej serii.

« 1 »
oceń artykuł Pobieranie..

Andrzej Grajewski

Dziennikarz „Gościa Niedzielnego”, kierownik działu „Świat”

Doktor nauk politycznych, historyk. W redakcji „Gościa” pracuje od czerwca 1981. W latach 80. był działaczem podziemnych struktur „Solidarności” na Podbeskidziu. Jest autorem wielu publikacji książkowych, w tym: „Agca nie był sam”, „Trudne pojednanie. Stosunki czesko-niemieckie 1989–1999”, „Kompleks Judasza. Kościół zraniony. Chrześcijanie w Europie Środkowo-Wschodniej między oporem a kolaboracją”, „Wygnanie”. Odznaczony Krzyżem Pro Ecclesia et Pontifice, Krzyżem Wolności i Solidarności, Odznaką Honorową Bene Merito. Jego obszar specjalizacji to najnowsza historia Polski i Europy Środkowo-Wschodniej, historia Kościoła, Stolica Apostolska i jej aktywność w świecie współczesnym.

Kontakt:
andrzej.grajewski@gosc.pl
Więcej artykułów Andrzeja Grajewskiego

Zobacz także

Wyraź swoją opinię

napisz do redakcji:

gosc@gosc.pl

podziel się