GN 48/2020 Archiwum

Śmiech i śmierć

Ksiądz Józef Baka, jezuita, poeta późnego baroku, przez lata uchodził za patrona grafomanów. Śmiało się z niego otoczenie Stanisława Augusta Poniatowskiego, parodiowali go nasi wieszczowie.

opiero wiek XX odkrył na nowo tę barwną postać. Jego wierszami zachwycili się m.in.: Maria Pawlikowska-Jasnorzewska, Miron Białoszewski, ks. Jan Twardowski i Jarosław Marek Rymkiewicz.
Ostatnio księdza Bakę przypomniał Tomasz Budzyński, lider zespołu Armia, tworząc nowy projekt pod nazwą Budzy i Trupia Czaszka. Płyta „Uwagi Józefa Baki” została wydana z okazji 10-lecia pisma „Fronda”. Budzy wrócił tu do punkowych korzeni, bo, jak twierdzi, do tych wierszy pasuje tylko prosta i ostra muzyka – „trzy akordy, darcie mordy”.

I rzeczywiście, tekst świetnie przylega do kompozycji. Budzyński chłoszcze nas swoją muzyką, ksiądz Baka – słowem. Poeta pisze bowiem językiem jędrnym, dosadnym, ale robi to w dobrym celu: byśmy pamiętając o sprawach ostatecznych, nawracali się. Swoje „uwagi” Baka kieruje do różnych stanów: duchownych, bogaczy, cudzoziemców, pijaków, młodzieży czy dam. Nie jest przy tym nudnym moralizatorem – spomiędzy jego wersów wyziera specyficzne, „czarne” poczucie humoru.

Trudno nie uśmiechnąć się, gdy słuchamy o śmierci, która zabiera „panienki w trumienki”. A jednak przesłanie tych wierszy jest poważne. Warto wziąć sobie do serca radę, której udziela XVIII-wieczny poeta wszystkim stanom: „Boskie rany jako ściany/ Niech zasłonią i obronią/ Każdego grzesznego”.

« 1 »
oceń artykuł Pobieranie..

Szymon Babuchowski

Kierownik działu „Kultura”

Doktor nauk humanistycznych w zakresie literaturoznawstwa. Przez cztery lata pracował jako nauczyciel języka polskiego, w „Gościu” jest od 2004 roku. Poeta, autor pięciu tomów wierszy. Dwa ostatnie były nominowane do Orfeusza – Nagrody Poetyckiej im. K.I. Gałczyńskiego, a „Jak daleko” został dodatkowo uhonorowany Orfeuszem Czytelników. Laureat Nagrody Fundacji im. ks. Janusza St. Pasierba, stypendysta Fundacji Grazella im. Anny Siemieńskiej. Tłumaczony na język hiszpański, francuski, serbski, chorwacki, czarnogórski, czeski i słoweński. W latach 2008-2016 prowadził dział poetycki w magazynie „44/ Czterdzieści i Cztery”. Wraz z zespołem Dobre Ludzie nagrał płyty: Łagodne przejście (2015) i Dalej (2019). Jest też pomysłodawcą i współautorem zbioru reportaży z Ameryki Południowej „Kościół na końcu świata” oraz autorem wywiadu rzeki z Natalią Niemen „Niebo będzie później”. Jego wiersze i teksty śpiewają m.in. Natalia Niemen i Stanisław Soyka.

Kontakt:
szymon.babuchowski@gosc.pl
Więcej artykułów Szymona Babuchowskiego

 

Zobacz także