Nowy numer 42/2021 Archiwum

Opiekuńcze anioły

Kim jest chłopiec prowadzony za rękę przez anioła? To Tobiasz, syn pobożnego Żyda o tym samym imieniu, którego historię opowiada księga zawarta w Starym Testamencie.

Gdy stary Tobiasz oślepł, wysłał syna w daleką i niebezpieczną podróż, by odzyskał pieniądze oddane niegdyś przez ojca na przechowanie jednemu z przyjaciół. Archanioł Rafał zaofiarował się jako towarzysz podróży młodego Tobiasza. Po drodze opiekował się nim, doradził mu także, by złowił rybę w rzece Tygrys. Potem żółcią tej ryby przywrócił wzrok jego ojcu. Artyści często podejmowali ten temat. Zwykle nie skupiali jednak swej uwagi na uzdrowieniu starego Tobiasza, lecz na opiece, jaką roztoczył Rafał nad jego synem.

Na obrazie Jacka Malczewskiego widzimy Tobiasza niosącego złowioną rybę i Rafała delikatnie obejmującego chłopca. Polski artysta dodał także idących za nimi dwóch innych archaniołów: Gabriela i Michała. Gabriel, archanioł wybrany przez Boga do zaniesienia Najświętszej Maryi Pannie nowiny o tym, że zostanie Matką Boga, trzyma w ręce lilię – symbol czystości Maryi. Michał, jako pogromca szatana i strażnik raju, przedstawiony jest z mieczem, który trzyma za plecami.

Najbardziej zaskakujące jest to, że Malczewski przedstawił archaniołów jako postaci kobiece, co dodatkowo podkreśliło pełnioną przez nich tutaj funkcję opiekuńczą. Wszyscy mają zresztą twarz jednej i tej samej kobiety – Marii Balowej, wielkiej miłości i muzy artysty.

Jak ustalił Michał Burdziński z Muzeum Śląskiego w Katowicach, zgodnie z rodzinną tradycją obraz wisiał nad łożem śmierci Malczewskiego, który zmarł w 1929 roku w wieku 75 lat, dotknięty utratą wzroku jak ojciec Tobiasza.

Leszek Śliwa

« 1 »
oceń artykuł Pobieranie..

Leszek Śliwa

Zastępca sekretarza redakcji „Gościa Niedzielnego”

Prowadzi stałą rubrykę, w której analizuje malarstwo religijne. Ukończył historię oraz kulturoznawstwo (specjalizacja filmoznawcza) na Uniwersytecie Śląskim. Przez rok uczył historii w liceum. Przez 10 lat pracował w „Gazecie Wyborczej”, najpierw jako dziennikarz sportowy, a potem jako kierownik działu kultury w oddziale katowickim. W „Gościu Niedzielnym” pracuje od 2002 r. Autor książki poświęconej papieżowi Franciszkowi „Franciszek. Papież z końca świata” oraz książki „Jezus. Opowieść na płótnach wielkich mistrzów”, także współautor dwóch innych książek poświęconych malarstwu i kilku tomów „Piłkarskiej Encyklopedii Fuji”. Jego obszar specjalizacji to historia, historia sztuki, dawna broń, film, sport oraz wszystko, co jest związane z Hiszpanią.

Kontakt:
leszek.sliwa@gosc.pl
Więcej artykułów Leszka Śliwy

Wyraź swoją opinię

napisz do redakcji:

gosc@gosc.pl

podziel się

Zobacz także