Nowy numer 47/2019 Archiwum

Słowo jest wieczne

Półnagi starzec okryty purpurowym płaszczem zagłębia się w lekturze. Ręka trzymająca pióro błądzi w poszukiwaniu kałamarza i zbliża się do leżącej na otwartej księdze czaszki.

Ten obraz pokazuje najważniejsze rzeczy, które można powiedzieć o św. Hieronimie ze Strydonu, żyjącym w latach 347–420 teologu, doktorze Kościoła. Jego dziełem życia było przetłumaczenie Pisma Świętego na język łaciński (przekład ten nazwano później Wulgatą). Caravaggio przedstawił go właśnie podczas tej pracy. Świętość Hieronima została zaznaczona delikatną aureolą nad jego głową. Natomiast płaszcz, którym się okrywa, przypomina o jego godności. Pełnił bowiem funkcję sekretarza papieża Damazego, dlatego kapelusz lub strój kardynalski to jego tradycyjne atrybuty, choć kardynałem nigdy nie był. Artysta podkreśla jednak bardziej rolę ascezy w drodze do świętości. W latach 375–378 Hieronim przebywał w pustelni na pustyni Chalkis w Syrii. Dlatego płaszcz jest tylko narzucony na jego nagie ciało, a na stole leży czaszka, pomagająca mu w pobożnych medytacjach. Ten zabieg sprawia, że choć tło jest niewidoczne, mamy wrażenie, że Wulgata powstała w pustelni.

Czaszka jest tradycyjnym atrybutem św. Hieronima. Tu jednak nabiera dodatkowych znaczeń, ponieważ leży na otwartej księdze Pisma Świętego. Symbolizuje ona ulotność i tymczasowość wszystkiego, co jest doczesne, podczas gdy słowo Boże jest wieczne.

Obraz powstał prawdopodobnie na zamówienie kard. Scipione Caffarelli-Borghese (1577–1633), wielkiego mecenasa sztuki i opiekuna artystów. Do dziś znajduje się w stworzonej przez niego kolekcji.

« 1 »
oceń artykuł Pobieranie..
TAGI:

Leszek Śliwa

Zastępca sekretarza redakcji „Gościa Niedzielnego”

Prowadzi stałą rubrykę, w której analizuje malarstwo religijne. Ukończył historię oraz kulturoznawstwo (specjalizacja filmoznawcza) na Uniwersytecie Śląskim. Przez rok uczył historii w liceum. Przez 10 lat pracował w „Gazecie Wyborczej”, najpierw jako dziennikarz sportowy, a potem jako kierownik działu kultury w oddziale katowickim. W „Gościu Niedzielnym” pracuje od 2002 r. Autor książki poświęconej papieżowi Franciszkowi „Franciszek. Papież z końca świata” oraz książki „Jezus. Opowieść na płótnach wielkich mistrzów”, także współautor dwóch innych książek poświęconych malarstwu i kilku tomów „Piłkarskiej Encyklopedii Fuji”. Jego obszar specjalizacji to historia, historia sztuki, dawna broń, film, sport oraz wszystko, co jest związane z Hiszpanią.

Kontakt:
leszek.sliwa@gosc.pl
Więcej artykułów Leszka Śliwy

Zobacz także

Komentowanie dostępne jest tylko dla .

Ze względów bezpieczeństwa, kiedy korzystasz z możliwości napisania komentarza lub dodania intencji, w logach systemowych zapisuje się Twoje IP. Mają do niego dostęp wyłącznie uprawnieni administratorzy systemu. Administratorem Twoich danych jest Instytut Gość Media, z siedzibą w Katowicach 40-042, ul. Wita Stwosza 11. Szanujemy Twoje dane i chronimy je. Szczegółowe informacje na ten temat oraz i prawa, jakie Ci przysługują, opisaliśmy w Polityce prywatności.

Zamieszczone komentarze są prywatnymi opiniami ich autorów i nie odzwierciedlają poglądów redakcji