Nowy numer 44/2020 Archiwum

Niezłomni apostołowie

Obraz przedstawia sceny z życia dwóch apostołów – Tomasza i Mateusza.

Z lewej strony na pierwszym planie widzimy męczeństwo św. Tomasza. Według tradycji nawracał on pogan w Indiach. Kiedy wrzucił do pieca i stopił posągi tamtejszych bożków, został zabity mieczem przez zwolenników starego porządku. Na pierwszym planie artysta umieścił scenę śmierci apostoła, w którego pierś kapłan wbija miecz. W tle, ponad postacią świętego, możemy dostrzec, jak apostoł z pomocnikami wrzuca figury bożków do pieca. Z lewej natomiast obserwujemy wcześniejszą pracę ewangelizacyjną Tomasza.

Z prawej strony na pierwszym planie znajduje się scena zesłania Ducha Świętego. Najbliżej widza, w białej szacie, klęczy św. Mateusz. W tle z prawej strony możemy oglądać konsekwencje zesłania: Mateusz ewangelizuje słuchających go ludzi. Artysta zwraca w ten sposób naszą uwagę na to, że św. Mateusz był zarówno apostołem, jak i ewangelistą. Zesłanie Ducha Świętego w jego przypadku dało więc szczególnie obfite owoce.

Na obrazie widzimy też zwierzęta, które mają symboliczne znaczenie. Z lewej strony na pierwszym planie znajduje się pies, oznaczający wierność, a w środku, w tle – paw, symbol nieśmiertelności (w średniowieczu wierzono, że mięso pawia nigdy się nie psuje).

Postacie Tomasza i Mateusza rzadko są łączone na jednym obrazie. Dzieło van Orleya zostało jednak ufundowane przez cechy murarzy i cieśli z Brukseli, których patronami byli właśnie ci dwaj apostołowie. Obraz dekorował ołtarz w kościele du Sablon w Brukseli. Obecnie reprodukowany przez nas obraz środkowy tryptyku znajduje się w Muzeum Historii Sztuki w Wiedniu, a skrzydła boczne w muzeum w Brukseli.

« 1 »
oceń artykuł Pobieranie..

Leszek Śliwa

Zastępca sekretarza redakcji „Gościa Niedzielnego”

Prowadzi stałą rubrykę, w której analizuje malarstwo religijne. Ukończył historię oraz kulturoznawstwo (specjalizacja filmoznawcza) na Uniwersytecie Śląskim. Przez rok uczył historii w liceum. Przez 10 lat pracował w „Gazecie Wyborczej”, najpierw jako dziennikarz sportowy, a potem jako kierownik działu kultury w oddziale katowickim. W „Gościu Niedzielnym” pracuje od 2002 r. Autor książki poświęconej papieżowi Franciszkowi „Franciszek. Papież z końca świata” oraz książki „Jezus. Opowieść na płótnach wielkich mistrzów”, także współautor dwóch innych książek poświęconych malarstwu i kilku tomów „Piłkarskiej Encyklopedii Fuji”. Jego obszar specjalizacji to historia, historia sztuki, dawna broń, film, sport oraz wszystko, co jest związane z Hiszpanią.

Kontakt:
leszek.sliwa@gosc.pl
Więcej artykułów Leszka Śliwy

Wyraź swoją opinię

napisz do redakcji:

gosc@gosc.pl

podziel się

Zobacz także