Nowy numer 42/2019 Archiwum

Droga na plac św. Piotra

Zamach 13 maja 1981 r. był wynikiem operacji przygotowywanej od dawna, realizowanej przez różne grupy spiskowców pomagające Alemu Agcy, który przez cały ten czas nigdy nie był sam.

Prześledzenie kolejnych etapów drogi, jaką przebył zamachowiec, zanim 13 maja 1981 r. pojawił się podczas audiencji ogólnej na placu św. Piotra i oddał strzały, które miały zabić Jana Pawła II, pozwala zrozumieć zarówno mechanizm przygotowań do zamachu, jak i krąg osób, które w nich w różny sposób uczestniczyły.

Inicjacja mordercy

1 lutego 1979 roku grupa składająca się z Mehmeta Alego Agcy, Orala Celika, Yavuza Caylana i Yalcina Ozbeya dokonała w Stambule zabójstwa Abdiego Ipekciego, wpływowego dziennikarza i redaktora naczelnego gazety „Milijet”. Zdarzenie to nie miało spontanicznego charakteru. Sprawcy wykonywali zlecenia jednego z szefów mafii tureckiej Abuzera Ugurlu, którego zaniepokoiły krytycznie publikacje ww. dziennika na temat przestępczości zorganizowanej w Turcji. Nie ulega wątpliwości, że do tego zadania nie wybrano osób przypadkowych, ale dopiero od chwili dokonania zabójstwa Ipekciego osoby, które wzięły udział w zabójstwie, przestały być postaciami anonimowymi dla organów ścigania i nieco później dla opinii publicznej. W konsekwencji tego czynu 25 czerwca 1979 roku w Cafe Marmara w Stambule aresztowany został przez władze tureckie Mehmet Ali Agca.

Czytaj i dowiedz się więcej

Osadzono go następnie w więzieniu Kartal Maltepe. Agca zbiegł z tego więzienia 25 listopada 1979 roku dzięki osobistej pomocy Orala Celika, a szerzej dzięki pomocy struktur tureckiego podziemia przestępczego. Trzeba zaznaczyć, że mafia turecka, czerpiąca ogromne korzyści z przemytu na granicy bułgarsko-tureckiej, pozostawała w poważnym zakresie pod kontrolą bułgarskich służb specjalnych. Bez tej zależności interes przemytniczy nie mógłby funkcjonować. Skoro tak, inicjatywa uwolnienia Agcy z więzienia mogła być inicjatywą mafii, ale równie dobrze pomysłem bułgarskiego wywiadu, który przewidywał, że będzie mógł w przyszłości skorzystać z usług zabójcy. Jednocześnie w przypadku niepowodzenia jakiejś akcji Agca idealnie nadawał się do roli kozła ofiarnego. Tezę tę potwierdza fakt, że dzień po swojej ucieczce z więzienia Agca postanowił jeszcze bardziej zwrócić na siebie uwagę światowej opinii publicznej przez wysłanie do mediów tureckich listu z pogróżkami wobec pielgrzymującego do Turcji papieża Jan Pawła II. Na marginesie należy zaznaczyć, że także w listopadzie 1979 r. broń, użyta przez Agcę podczas zamachu na papieża 13 maja 1981 r., (browning kal. 9 mm 76 C23953) opuściła fabrykę Herstal w Belgii, aby poprzez czterech pośredników trafić w lutym 1981 r. w Wiedniu do Orala Celika. Również w listopadzie 1979 r. swoją misję dyplomatyczną we Włoszech rozpoczął zaangażowany w zamach na papieża pracownik bułgarskiego attachatu wojskowego w Rzymie Jelio Wasiliew.

Rozmowa w Teheranie

Agca jako zbieg ukrywający się przed tureckimi organami ścigania opuścił Turcję i w pierwszych miesiącach 1980 r. trafił do Iranu, gdzie spotkał się z Władimirem Kuziczkinem – oficerem KGB pracującym pod przykryciem sowieckiego dyplomaty w ambasadzie Związku Radzieckiego w Teheranie. Sam fakt, że Agca bez przeszkód opuścił Turcję i udał się do Iranu ogarniętego wówczas rewolucją islamską, dowodzi, że przez cały ten czas korzystał z pomocy osób będących w stanie zorganizować mu nielegalne przekroczenie granicy na tak trudnym terenie. Z kolei fakt spotkania Agcy z oficerem sowieckiego wywiadu jest więcej niż wymowny, chociaż treści prowadzonych przez nich rozmów nie da się precyzyjnie odtworzyć. W Teheranie właśnie Agca otrzymał od Kuziczkina sugestię, czy raczej polecenie, by udał się do Sofii. Agca po opuszczeniu Teheranu wrócił do Turcji, po czym, korzystając z pomocy swojego mentora Abuzera Ugurlu i posługując się indyjskim paszportem na nazwisko Yoginder Singh, trafił w pierwszych dniach lipca 1980 r. do Bułgarii.

W luksusowych hotelach

Tam spędził dwa miesiące w luksusowych sofijskich hotelach, takich jak Witosza, Moskwa Park i Nowy Hotel Europa. Należy przy tym podkreślić, że turecki sąd w kwietniu 1980 r. skazał Agcę zaocznie na karę śmierci za zabójstwo Ipekciego. Oznacza to, że Agca trafił do Bułgarii już nie tylko jako zbieg, ale również jako skazaniec. Można zaryzykować twierdzenie, że okres lipca i sierpnia 1980 r. był kluczowy z punktu widzenia planowania zamachu na papieża Jana Pawła II. Właśnie wtedy w miejscu ochranianym przez władze bułgarskie doszło do szeregu spotkań i rozmów osób zaangażowanych w zamach, reprezentujących różne środowiska. Spotykali się wtedy ludzie tureckiej mafii, tacy jak Agca i Celik, z Todorem Ajwazowem, będącym wówczas oficjalnie pracownikiem ambasady bułgarskiej w Rzymie. Ajwazow posługiwał się wówczas w kontaktach z Agcą nazwiskiem Sotir Kolew. W rozmowach brały udział także osoby mające związki zarówno z mafią turecką, jak i bułgarskimi służbami specjalnymi. Do osób tych należeli Bekir Celenk i Omer Mersan, którzy na co dzień trudnili się działalnością handlową. Wtedy właśnie uzgodniono sam fakt przeprowadzenia przez Agcę i Celika zamachu na papieża w Rzymie na wiosnę 1981 r., jak i wszelkie węzłowe zagadnienia związane z jego finansowaniem i organizowaniem w przeznaczonym do tego celu okresie. Agca opuścił Bułgarię 30 sierpnia 1980 r. wyposażony w nowy, lepiej niż poprzednio przygotowany, paszport turecki na nazwisko Faruk Ozgun i rozpoczął szereg podróży, które miały zarówno służyć organizowaniu zamachu, jak i utrudnić jego ewentualne schwytanie przez organy ścigania.

Przypominamy dodatek specjalny GN i IPN: Zamach na JP2

« 1 2 »
oceń artykuł Pobieranie..

Zobacz także

Ze względów bezpieczeństwa, kiedy korzystasz z możliwości napisania komentarza lub dodania intencji, w logach systemowych zapisuje się Twoje IP. Mają do niego dostęp wyłącznie uprawnieni administratorzy systemu. Administratorem Twoich danych jest Instytut Gość Media, z siedzibą w Katowicach 40-042, ul. Wita Stwosza 11. Szanujemy Twoje dane i chronimy je. Szczegółowe informacje na ten temat oraz i prawa, jakie Ci przysługują, opisaliśmy w Polityce prywatności.

Zamieszczone przez internautów komentarze są prywatnymi opiniami ich autorów i nie odzwierciedlają poglądów redakcji

Polecane filmy

Zapisane na później

Pobieranie listy

Reklama

Sponsorowane

Https://Www.AUTOdoc.PL