Organizatorem pielgrzymki jest Bractwo Młodzieży Prawosławnej Diecezji Białostocko-Gdańskiej. Przemienienie Pańskie, to najważniejsze w roku święto na Grabarce; jego obchody przypadają 18-19 sierpnia.

Pątnicy z Białegostoku wyruszyli w piątek przed południem, po nabożeństwie w cerkwi pw. Proroka Eliasza. W tym roku mają do przejścia 105 km. Na Świętą Górę dotrą we wtorek po południu, w przededniu głównych uroczystości.

Pielgrzymów obowiązuje stosowne zachowanie i strój (zakryte ramiona i kolana); dziewczęta powinny nosić długie spódnice i chustki na głowie. Wiele osób niesie różnej wielkości krzyże, które we własnych intencjach zamierzają postawić na Świętej Górze. Pielgrzymi idą przeważnie bocznymi drogami, a tegoroczna trasa przebiega m.in. przez Wojszki, Bielsk Podlaski, Boćki, Dziadkowice i Siemiatycze. Po drodze do grupy dołączać będą kolejne osoby.

Na Grabarkę zdążają też pielgrzymi z innych miast, m.in. z Warszawy, a także z Sokółki (Podlaskie) czy monasteru w Jabłecznej (Lubelskie), gdzie jest inne prawosławne sanktuarium.

Święta Góra Grabarka k. Siemiatycz, z małą cerkwią i założonym w 1947 roku żeńskim klasztorem, to najważniejsze prawosławne sanktuarium w Polsce. Dla prawosławnych w kraju ma takie znaczenie, jak Częstochowa dla katolików.

Tradycja pielgrzymowania w to miejsce sięga 1710 roku. Wówczas jeden z okolicznych mieszkańców doznał objawienia, że wszyscy, którzy tam dotrą i napiją się wody ze źródła, zostaną uratowani od panującej epidemii cholery. Kiedy cudowne uzdrowienia miały miejsce, zbudowano tam kaplicę, a potem cerkiew.

Od tamtej pory datuje się też zwyczaj ustawiania na wzgórzu drewnianych krzyży. Wśród drzew porastających wzgórze stoją ich obecnie tysiące, niektóre źródła mówią o 10 tys. takich krzyży. Taki krzyż ustawia każda grupa pielgrzymia, wiele osób niesie też własne i zostawia na Grabarce z różnymi intencjami.

Najliczniejsze pielgrzymki zaczęły przybywać na Grabarkę po II wojnie światowej, gdy główne sanktuaria prawosławne (Poczajew, Żyrowice) znalazły się w granicach Związku Radzieckiego.

Rokrocznie 2-dniowe uroczystości Przemienienia Pańskiego gromadzą na Grabarce tysiące wiernych. W tym roku weźmie w nich udział m.in. delegacja greckiej Cerkwi prawosławnej z Korfu, która w sobotę przywiezie do Polski relikwie św. Spirydona.

Przedstawiciele Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego liczbę wiernych w kraju szacują na 450-500 tys. osób. Według danych GUS - uznawanych jednak przez hierarchów za niemiarodajne - w ostatnim spisie powszechnym przynależność do Cerkwi w Polsce zadeklarowało 156 tys. osób.

Za centrum prawosławia w naszym kraju uważane jest województwo podlaskie.