Nowy numer 42/2020 Archiwum

Teraz czyny

Słowa prezydenta Poroszenki o pojednaniu wymagają dalszych działań.

Nasze media relacjonują wystąpienie prezydenta Ukrainy w Sejmie jako wielkie wydarzenie, nieomal o historycznym znaczeniu dla relacji polsko-ukraińskich. W ukraińskich mediach nie wywołało ono jednak większych emocji. Przede wszystkim zauważono zapowiedź, że Ukraina zamierza zerwać z doktryną neutralności, która rzeczywiście jest balastem dla polityki Kijowa.

Słów prezydenta o wybaczeniu win z przeszłości nie odnotowano, co dowodzi, że te kwestie dla ukraińskiej opinii publicznej nie są obecnie istotne. Nie pierwszy to raz ukraińskie elity dokonują rozliczenia z przeszłością przede wszystkim na polskim terenie. Tak było m.in. w 2013 r. z listem episkopatów Kościoła rzymskokatolickiego oraz greckokatolickiego w 70 rocznicę zbrodni na Wołyniu. W Polsce stanął on w centrum debaty publicznej, na Ukrainie pozostaje nadal mało znany. Oczywiście Ukraina ma w tej chwili na głowie bardziej dramatyczne problemy, aniżeli rozrachunki z przeszłością. Przez rosyjską agresję zagrożona jest jej suwerenność, a konflikt w Donbasie daleki jest od rozstrzygnięcia. Ukrainie należy pomagać na forum dyplomatycznym, wspierać ją humanitarnie oraz wojskowo, ale nie powinno się tracić z pola uwagi także kwestii rozliczeń historycznych. Sprawa bowiem nie dotyczy tylko przeszłości, ale i teraźniejszości.

Wydarzenia na Majdanie, choć nie były rebelią zorganizowaną przez ukraińskich neofaszystów, jak stara się nam i światu wmówić rosyjska propaganda, utrwaliły elementy banderowskiej retoryki i symboliki na terenach poza Zachodnią Ukrainą. Wielu młodym tradycja banderowska, przedstawiana jako opowieść o niezłomnych herosach, którzy oddali życie za wolną Ukrainę, stała się interesująca i bliska. Jeśli więc dzisiaj nie będziemy skutecznie dopominali się o prawdę historyczną, jutro pomniki Bandery, czy Szuchewycza staną w Kijowie, a bezkrytyczna opowieść o UPA stanie się elementem państwowej tradycji całej Ukrainy. Za wezwaniem do pojednania i przebaczenia prezydenta Ukrainy powinny więc pójść czyny. Przede wszystkim na Wołyniu i w innych miejscach powinny wreszcie powstać cmentarze, gdzie pochowane będą polskie ofiary zbrodni UPA. Większość z nich do dzisiaj nie ma swego grobu. Ta zasada powinna obowiązywać także wobec Ukraińców, którzy zginęli podczas polskiego odwetu. Instytuty Pamięci Narodowej z Kijowa i Warszawy współpracują w kwestii badania zbrodni komunistycznych. Warto byłoby tę współpracę rozszerzyć na badanie zbrodni nacjonalistów ukraińskich, a rezultaty tych prac zapisać m.in. w podręcznikach szkolnych. Oczekiwałbym, aby na Ukrainie, ale i w Polsce, powstał monument upamiętniający Ukraińców, którzy oddali życie, ratując polskich sąsiadów. Wówczas słowa prezydenta Poroszenki: „Jesteśmy narodami bliskimi sobie duchem, językiem, dzielimy te same wartości: europejskie i chrześcijańskie” staną się nie tylko faktem medialnym i politycznym, ale i społecznym.
 

« 1 »
oceń artykuł Pobieranie..

Andrzej Grajewski

Dziennikarz „Gościa Niedzielnego”, kierownik działu „Świat”

Doktor nauk politycznych, historyk. W redakcji „Gościa” pracuje od czerwca 1981. W latach 80. był działaczem podziemnych struktur „Solidarności” na Podbeskidziu. Jest autorem wielu publikacji książkowych, w tym: „Agca nie był sam”, „Trudne pojednanie. Stosunki czesko-niemieckie 1989–1999”, „Kompleks Judasza. Kościół zraniony. Chrześcijanie w Europie Środkowo-Wschodniej między oporem a kolaboracją”, „Wygnanie”. Odznaczony Krzyżem Pro Ecclesia et Pontifice, Krzyżem Wolności i Solidarności, Odznaką Honorową Bene Merito. Jego obszar specjalizacji to najnowsza historia Polski i Europy Środkowo-Wschodniej, historia Kościoła, Stolica Apostolska i jej aktywność w świecie współczesnym.

Kontakt:
andrzej.grajewski@gosc.pl
Więcej artykułów Andrzeja Grajewskiego

Zobacz także

Wyraź swoją opinię

napisz do redakcji:

gosc@gosc.pl

podziel się