Nowy numer 04/2020 Archiwum

Pół wieku w „Beczce”


Legendarne krakowskie duszpasterstwo dominikanów świętuje 50 lat istnienia. Czym „Beczka” dziś przyciąga studentów? Czy ma silną konkurencję?


Wczasach gdy kard. Karol Wojtyła zapragnął pod Wawel przeszczepić z Poznania dominikański model pracy z młodzieżą, w Polsce studiowało zaledwie 2 proc. populacji. Dziś co drugi młody człowiek ma indeks, a tylko w Krakowie studiuje około 200 tys. osób. To całkowicie nowa sytuacja, choć cel pozostaje ten sam: formacja katolickich elit. Duszpasterstwa akademickie w liczbach bezwzględnych nie prezentują się już tak imponująco (jak choćby w szczytowym okresie lat 80.), ale stanowią wyrazistą propozycję dla środowiska, które ma coraz większy problem z określeniem swojej tożsamości.


Szczęka wypada


Skąd się wzięła „Beczka”? Z niczego – jeśli wierzyć o. Tomaszowi Pawłowskiemu OP, pierwszemu duszpasterzowi akademickiemu u dominikanów. „Parafrazując Księgę Rodzaju, można powiedzieć, że na początku było zero. Miało powstać duszpasterstwo akademickie, a nie było studentów. Nie miałem pomieszczeń, sprzętów, zaplecza. Nie było niczego. Nad dominikańskimi krużgankami osiadła nicość zawieszona na niechęci” – wspomina „ojciec założyciel”. Zanotował te słowa inny dominikanin, Jacek Krzysztofowicz OP, „ojciec odnowiciel”, który w latach 90. wydobywał „Beczkę” z kryzysu, by potem spisać jej dzieje. 50 lat temu nie było w zakonie entuzjazmu wokół pomysłu, by w spokojne życie klasztoru wpuścić studenckiego wirusa. Obawy okazały się uzasadnione, a zmiany nieodwracalne.


Ojciec Tomasz Pawłowski, poznaniak, niegdyś warszawski powstaniec, potem przez 20 lat niekwestionowany guru krakowskiej młodzieży, sprawił, że dominikańskie krużganki, niegdyś miejsce pochówku, potem oaza ciszy i zadumy, stały się nagle „okiem cyklonu”, miejscem spotkań, gorących debat, a nawet… bali. Zdarzyło się bowiem, że o. Tomasz w karnawale poprowadził po krużgankach poloneza. Pląsający radośnie „beczkowicze” wpadli wprost na jednego z sędziwych zakonników, mistrza teologii i duchowości. Kronikarz zanotował, że na ten widok ojcu wypadła (dosłownie) sztuczna szczęka. 


Łowy w konfesjonale


Samo słowo „Beczka” wymyślił właśnie o. Tomasz Pawłowski, patrząc na charakterystyczne sklepienie darowanej mu przez zakon kaplicy. Nie wszystkim w nobliwym Krakowie to się spodobało. „Beczka? To brzmi jak w cyrku!” – oburzała się listownie jedna z okolicznych parafianek. Dominikanie starannie dbali jednak o selekcję osób przychodzących w dni powszednie na „siódemki”, a w niedzielę na „dziewiątki”. Pierwsi studenci zostali „złowieni” w konfesjonale. Za pokutę dostawali przyjście na „siódemkę”, czyli specjalną Mszę św., po której czekała na nich pułapka w postaci chleba ze smalcem i kawy zbożowej. „Pokutę odrobiłem, a potem zostałem” – wspominali później. Klasztor szybko zmienił nieufne podejście na czułą opiekę. Nie tylko oddał swoje pomieszczenia, ale karmił i finansował duszpasterstwo, które szybko stało się wizytówką zgromadzenia. 
Pod koniec lat 70. środowisko „Beczki” mocno zaangażowało się w działalność opozycyjną. Z inicjatywy kard. Karola Wojtyły i pod jego opieką odbywały się tu wykłady Latającego Uniwersytetu, spotkania twórców alternatywnej kultury studenckiej. W tym kręgu narodził się też (wiosną 1977 r., po śmierci Stanisława Pyjasa, zamordowanego przez Służbę Bezpieczeństwa) Studencki Komitet Solidarności. Z „Beczki” w świat polityki i biznesu wyszli m.in. Liliana i Bogusław Sonikowie, Danuta Skóra, Lech Jeziorny. Po wprowadzeniu stanu wojennego właśnie w „Beczce” powstało pierwsze w Krakowie biuro pomocy dla internowanych i ich rodzin. Konsekwencją tego zaangażowania było uwięzienie na pewien czas o. Jana Andrzeja Kłoczowskiego OP, najważniejszej postaci „Beczki” lat 80. i 90. ubiegłego wieku. 


Siła marki


Szukając klucza do wyjaśnienia fenomenu popularności akurat tego duszpasterstwa, na pewno trzeba wskazać na niezwykłe osobowości jego opiekunów, ojców Pawłowskiego, Kłoczowskiego, Badeniego, Krzysztofowicza, a współcześnie Macieja Okońskiego i Adama Szustaka. Dominikanie zawsze starannie przygotowywali kolejne „nominacje” na liderów „Beczki”. nikt tu nie trafiał przypadkowo, każdy też pozostawił na wychowankach swój osobny ślad. Z Joachimem Badenim OP związany jest na przykład działający w ramach „Beczki” ruch Odnowy Charyzmatycznej. Pod koniec lat 80. w porannej „siódemce” uczestniczyło codziennie kilkaset osób. Rozmach był tak duży, a pomysły tak szalone, że zakon musiał włączyć dyskretny hamulec. 
Kryzys przyszedł wraz z… wolnością, jak we wszystkich duszpasterstwach. Trwał niemal dekadę. Dziś „Beczka” znów tętni życiem. To nie jedna, a kilkanaście grup dyskusyjnych, modlitewnych i charytatywnych. W ciągu tygodnia przez duszpasterstwo akademickie przy klasztorze ojców dominikanów przewija się ok. 400–500 osób. Trochę też dlatego, że dla studentów to po prostu jedno z kultowych miejsc, gdzie wypada bywać. Po pół wieku to już sprawdzona marka. A dziś młodzież ceni i lubi „markowe” rzeczy.


« 1 2 »
oceń artykuł Pobieranie..
  • beczkowicz
    12.10.2014 16:40
    MACIEJ Okoński i ADAM Szustak
    doceń 0
  • Maciej OP
    12.10.2014 17:55
    Ojcowie Adam Szustak i Maciej Okoński! Poprawcie, proszę, imiona w swoim tekście. Ale to też już historia, bo oni duszpasterzami "Beczki" już od dłuższego czasu nie są - zwłaszcza o. Adam!
    doceń 0
  • euterpe
    12.10.2014 22:30
    A cóż to za peany na cześć Krzysztofowicza? Tak się składa, ze w jego czasach byłam w Beczce i nigdy bym nie pomyślała o nim jako o "odnowicielu". To był dalej kryzys, wielu z nas ratowalo się Dwunastkami ojca Kłoczowskiego. Co było potem, nie wiem, studia skończyłam i trzeba było wyjechać.
    doceń 0
  • M.R.
    13.10.2014 22:32
    "który w latach 90. wydobywał „Beczkę” z kryzysu" - hm, pamiętam ten kryzys sięgający chyba tak bardziej końcówki lat 80-tych. Najlepiej scharakteryzował go śp. o. Joachim Badeni. Zostawmy w spokoju te onomatopeje (nie nie peryfrazy). Beczka to kawał dobrej historii, a nieobecni (i zmarli) nie mają racji. I niech tak zostanie.
    doceń 0

Ze względów bezpieczeństwa, kiedy korzystasz z możliwości napisania komentarza lub dodania intencji, w logach systemowych zapisuje się Twoje IP. Mają do niego dostęp wyłącznie uprawnieni administratorzy systemu. Administratorem Twoich danych jest Instytut Gość Media, z siedzibą w Katowicach 40-042, ul. Wita Stwosza 11. Szanujemy Twoje dane i chronimy je. Szczegółowe informacje na ten temat oraz i prawa, jakie Ci przysługują, opisaliśmy w Polityce prywatności.

Zamieszczone przez internautów komentarze są prywatnymi opiniami ich autorów i nie odzwierciedlają poglądów redakcji

Polecane filmy

Zapisane na później

Pobieranie listy

Reklama