Nowy numer 21/2020 Archiwum

Dialog trwa

Konferencja polsko-rosyjska wskazała, że katolicy i prawosławni pomimo różnic mają wspólne zadania i cele. W debacie nie unikano tematów drażliwych, jak historia XX wieku czy kwestie związane z katastrofą pod Smoleńskiem.

Konferencja „Przyszłość chrześcijaństwa w Europie. Rola Kościołów i narodów Polski i Rosji” stała się bezprecedensową w swej skali i rozległości rozmową o tym, co Polaków i Rosjan łączy i dzieli. Wzięli w niej udział historycy, ludzie kultury, biskupi, politycy oraz przedstawiciele różnych środowisk z Polski i Rosji, delegacja Patriarchatu Moskiewskiego z metropolitą Hilarionem, odpowiadającym za zewnętrzne relacje Cerkwi, hierarchowie Kościoła katolickiego z przewodniczącym Konferencji Episkopatu Polski abp Józefem Michalikiem oraz Metropolita Warszawski i Całej Polski Sawa – zwierzchnik prawosławia w Polsce. Rozmawiano o trudnej historii, ale także zastanawiano się, jakiego świadectwa naszych Kościołów oczekuje współczesny świat. We wspólnym przesłaniu podkreślono, że „jesteśmy świadomi tego, że nasze narody są spadkobiercami wielkiej kultury Wschodu i Zachodu inspirowanej uniwersalnymi wartościami chrześcijaństwa. Możemy więc budować mosty ponad podziałami, mając wiele do ofiarowania sobie nawzajem”.

Wspólne wyzwania

W debacie wyraźnie zarysował się obszar spraw wspólnych do podjęcia, związanych z obecnością chrześcijaństwa w życiu publicznym i we współczesnym świecie. Sformułowany został także katalog działań i przedsięwzięć, które mogą być wyrazem naszego świadectwa, ważnego nie tylko w relacjach polsko-rosyjskich, ale także dla całego Kościoła.

Ich istotnym punktem odniesienia jest świadomość wyzwań i zagrożeń wynikających m.in. z eliminowania Boga i wiary z życia publicznego, braku poszanowania życia ludzkiego i niezbywalnej godności człowieka, rozkładu małżeństwa. Istotne miejsce w tych działaniach powinna znaleźć obrona wolności, także religijnej, w tym prawo do obecności religii w przestrzeni publicznej, coraz bardziej kwestionowane w Europie. Jak to ujął metropolita Hilarion, oba Kościoły powinny dołożyć starań, aby temat prześladowań chrześcijan nie milknął w przestrzeni informacyjnej. Trzeba angażować do tej pracy polityków, ale także media, organizacje społeczne, przedstawicieli kręgów biznesowych oraz wszystkich nieobojętnych ludzi – apelował szef cerkiewnej dyplomacji.

W cieniu katastrofy smoleńskiej

Warta namysłu była także zgłoszona podczas konferencji propozycja metropolity lubelskiego abp. Stanisława Budzika o podjęcie wspólnego apelu obu Kościołów o zwrot szczątków samolotu katastrofy smoleńskiej. O nie tylko symbolicznym znaczeniu tej kwestii otwarcie mówił prof. Adam Daniel Rotfeld, współprzewodniczący polsko-rosyjskiej Grupy do Spraw Trudnych oraz b. minister spraw zagranicznych. Przypomniał, jakie wrażenie na Polakach wywarły spontaniczne wyrazy sympatii ze strony milionów Rosjan, okazywane w pierwszych dniach po tragedii. „Niestety – mówił – późniejszy rozwój wypadków: ogłoszenie jednostronnego raportu rosyjskiej komisji badania przyczyn wypadków lotniczych MAK, niezwracanie szczątków samolotu stronie polskiej – mimo upływu od katastrofy 3 lat – podsycało nieufność i utrudniło proces polsko-rosyjskiego dialogu”. W tym kontekście abp Budzik przypomniał, że wiosną przyszłego roku minie 4. rocznica katastrofy smoleńskiej. „Na początku wydawało się, że to tragiczne wydarzenie zjednoczy w bólu Polaków i Rosjan oraz Polaków między sobą. Dziś boleśnie dzieli Polaków. Dzieli, niestety, także Polaków i Rosjan. Głównym problemem jest przetrzymywanie przez stronę rosyjską szczątków rozbitego samolotu już od prawie 4 lat, co jest zupełnie niezrozumiałe zarówno dla zwyczajnych ludzi, jak i dla świata polityki” – powiedział. Rosjanie byli zaskoczeni tym apelem i nie wydaje się, aby w tej chwili byli gotowi do jego podjęcia. Z reakcji dziennikarzy rosyjskich oraz gości konferencji wynikało, że są zaskoczeni stawianiem tej kwestii przez stronę polską. Nie rozumieją, jaki jest sens polskich postulatów w tej sprawie ani problemów wynikających z faktu, że szczątki samolotu nadal nie zostały zwrócone. Dobrze więc, że podnoszone przez różnych jej polskich uczestników głosy w tej sprawie zostały przez Rosjan usłyszane i odnotowane.

A może w Krakowie?

Konferencja była elementem szerszego dialogu, jaki od dłuższego czasu rosyjski Kościół prawosławny prowadzi ze Stolicą Apostolską. Metropolita Hilarion niedawno spotkał się z papieżem Franciszkiem. W czasie kiedy debatowano w Warszawie, patriarcha Cyryl gościł abp. Vincenzo Paglię, przewodniczącego Papieskiej Rady ds. Rodziny. Na konferencji prasowej w Warszawie zapytałem metropolitę o możliwość rychłego spotkania z papieżem oraz o warunki, jakie powinny zostać spełnione, aby mogło dojść do takiego spotkania. W obszernej odpowiedzi metropolita zaakcentował przede wszystkim fakt, że rozwój sytuacji na świecie powoduje, iż konieczność takiego spotkania jest coraz bardziej oczywista i pilna.

« 1 2 »
oceń artykuł Pobieranie..

Andrzej Grajewski

Dziennikarz „Gościa Niedzielnego”, kierownik działu „Świat”

Doktor nauk politycznych, historyk. W redakcji „Gościa” pracuje od czerwca 1981. W latach 80. był działaczem podziemnych struktur „Solidarności” na Podbeskidziu. Jest autorem wielu publikacji książkowych, w tym: „Agca nie był sam”, „Trudne pojednanie. Stosunki czesko-niemieckie 1989–1999”, „Kompleks Judasza. Kościół zraniony. Chrześcijanie w Europie Środkowo-Wschodniej między oporem a kolaboracją”, „Wygnanie”. Odznaczony Krzyżem Pro Ecclesia et Pontifice, Krzyżem Wolności i Solidarności, Odznaką Honorową Bene Merito. Jego obszar specjalizacji to najnowsza historia Polski i Europy Środkowo-Wschodniej, historia Kościoła, Stolica Apostolska i jej aktywność w świecie współczesnym.

Kontakt:
andrzej.grajewski@gosc.pl
Więcej artykułów Andrzeja Grajewskiego

Zobacz także

Ze względów bezpieczeństwa, kiedy korzystasz z możliwości napisania komentarza lub dodania intencji, w logach systemowych zapisuje się Twoje IP. Mają do niego dostęp wyłącznie uprawnieni administratorzy systemu. Administratorem Twoich danych jest Instytut Gość Media, z siedzibą w Katowicach 40-042, ul. Wita Stwosza 11. Szanujemy Twoje dane i chronimy je. Szczegółowe informacje na ten temat oraz i prawa, jakie Ci przysługują, opisaliśmy w Polityce prywatności.

Zamieszczone komentarze są prywatnymi opiniami ich autorów i nie odzwierciedlają poglądów redakcji