Nowy numer 43/2020 Archiwum

Wspólnie święci

Decyzja papieża Franciszka, aby razem kanonizować dwóch błogosławionych papieży, Jana XXIII oraz Jana Pawła II, stwarza szansę na głębsze poznanie duchowych więzi łączących ich pontyfikaty, które zmieniły Kościół i świat.

Warto w tym kontekście zadać sobie pytanie, ile z Jana XXIII było w pontyfikacie Jana Pawła II. Nie chodzi tylko o prosty i oczywisty związek wynikający z faktu, że osią obu pontyfikatów był Sobór Watykański II, który jeden zaczął, a drugi realizował w praktyce przez swoją posługę. Bez Soboru Watykańskiego II nie byłoby wyboru papieża Polaka. Wydaje się jednak, że wspólnych płaszczyzn w życiu Angelo Giuseppe Roncallego i Karola Wojtyły było więcej, zarówno pod względem osobistego stylu bycia, jak i sposobu sprawowania papieskiego urzędu. Jan Paweł II wielokrotnie zwracał uwagę na związki łączące go z Janem XXIII. Nie bez powodu także doprowadził do jego beatyfikacji we wrześniu 2000 r.

Umiłowane dziedzictwo

Samo przyjęcie podwójnego imienia budowało symboliczny związek z poprzednikami. O tej decyzji Jan Paweł II napisał rok później w pierwszej, bardzo osobistej encyklice „Redemptor hominis”. Wyjaśnił w niej, że chciał przez wybór imienia dać wyraz „umiłowania dla tego szczególnego dziedzictwa, jakie pozostawili papieże Jan XXIII i Paweł VI”. Zaznaczył, że poprzez ich pontyfikaty chce nawiązać łączność „z całą tradycją tej Świętej Stolicy”. Jan Paweł II nie tylko więc komunikował pragnienie kontynuacji dokonań poprzedników, ale wskazywał, że ich posługa, nierozerwalnie przecież związana z Soborem Watykańskim II, znaczy dla niego coś więcej. Będzie instrumentem pomocnym w zrozumieniu znaczenia i sensu misji następcy świętego Piotra. Słowa te mają tym większe znaczenie, że Jan Paweł II napisał je z perspektywy sprawowania już urzędu papieskiego, wpisując w ten dokument także swoje wcześniejsze doświadczenia wyniesione z Polski.

Bliski naszych spraw

To zresztą zrozumiałe. Biskupie dojrzewanie Karola Wojtyły odbywało się w okresie Soboru Watykańskiego II. Brał udział w jego inauguracji, a później aktywnie uczestniczył w pracach soborowych, co – jak się później okazało – stanowić miało ważny element jego drogi z „dalekiego kraju” do Watykanu. Bp Wojtyła uczestniczył także w głośnej audiencji dla polskich biskupów w październiku 1962 r., kiedy Jan XXIII mówił o Ziemiach Zachodnich i Północnych „jako po wiekach przez Polskę odzyskanych”, co, choć nieformalnie, oznaczało wsparcie dla stabilizacji polskiej administracji kościelnej na tych terenach. Metropolita krakowski był zafascynowany Soborem Watykańskim II i papieżem Janem, czego ślady można odnaleźć w jego kazaniach oraz tekstach powstałych w tym czasie. Nie bez kozery także od początku był gorącym orędownikiem Ruchu Światło–Życie, który powołał ks. Franciszek Blachnicki jako odpowiedź na soborowe wezwanie do odnowy Kościoła i świata. Jan XXIII dobrze znał Polaków. Dwukrotnie odwiedzał nasz kraj, blisko współpracował z polską ambasadą podczas swej misji dyplomatycznej w Turcji, a później utrzymywał serdeczne relacje z polskim seminarium w Paryżu. Jako papież rozumiał także naturę komunizmu i skalę wynikających stąd dla Kościoła w Polsce oraz Kościoła powszechnego zagrożeń, choć unikał otwartej z nim konfrontacji. Jasno jednak opowiadał się za obroną praw ludzi wierzących w komunizmie i wspierał kard. Stefana Wyszyńskiego w jego zmaganiach z reżimem. Na jego polecenie rozpoczął się proces beatyfikacyjny o. Maksymiliana Kolbego, którego kanonizował już Jan Paweł II. Ostatnim publicznym wystąpieniem Jana XXIII było posłanie skierowane do wiernych zgromadzonych na męskiej pielgrzymce w sanktuarium piekarskim.

« 1 2 »
oceń artykuł Pobieranie..

Andrzej Grajewski

Dziennikarz „Gościa Niedzielnego”, kierownik działu „Świat”

Doktor nauk politycznych, historyk. W redakcji „Gościa” pracuje od czerwca 1981. W latach 80. był działaczem podziemnych struktur „Solidarności” na Podbeskidziu. Jest autorem wielu publikacji książkowych, w tym: „Agca nie był sam”, „Trudne pojednanie. Stosunki czesko-niemieckie 1989–1999”, „Kompleks Judasza. Kościół zraniony. Chrześcijanie w Europie Środkowo-Wschodniej między oporem a kolaboracją”, „Wygnanie”. Odznaczony Krzyżem Pro Ecclesia et Pontifice, Krzyżem Wolności i Solidarności, Odznaką Honorową Bene Merito. Jego obszar specjalizacji to najnowsza historia Polski i Europy Środkowo-Wschodniej, historia Kościoła, Stolica Apostolska i jej aktywność w świecie współczesnym.

Kontakt:
andrzej.grajewski@gosc.pl
Więcej artykułów Andrzeja Grajewskiego

Zobacz także

Wyraź swoją opinię

napisz do redakcji:

gosc@gosc.pl

podziel się