Nowy numer 2/2021 Archiwum

Wyciągnąć wnioski

Zadaniem strony państwowej było doprowadzenie do zgodności przepisów o Komisji Majątkowej ze wszystkimi obowiązującymi aktami prawnymi. Działalność Komisji Majątkowej powinna być przeanalizowana przez stronę kościelną, aby w przyszłości lepiej przygotować się do takich trudnych działań.

Niektóre straty wizerunkowe, jakie poniósł Kościół w przestrzeni publicznej, trudno będzie naprawić. Faktem jest, że odzyskiwanie przez podmioty kościelne majątku, zagarniętego bezprawnie przez państwo w czasach PRL, było w mediach przedstawiane mało rzetelnie, często wręcz fałszywie. Byłoby jednak błędem zatrzymanie się jedynie na tej refleksji, bez próby zastanowienia się, dlaczego proces restytucji majątkowej wywołał tyle kontrowersji.

Kiepskie prawo
Czynnikiem, który spowodował wiele problemów w pracy Komisji Majątkowej, był brak nowelizacji usta-wy z 17 maja 1989 r. o stosunku państwa do Kościoła katolickiego, podstawowego aktu normującego tryb działania Komisji. Kiedy w 1997 r. weszła w życie nowa konstytucja, która przewidywała, że postępowanie w sprawach sądowych będzie odbywało się w dwóch instancjach, a także zapewniała powszechne prawo do sądu, to przede wszystkim państwo było zobowiązane do nowelizacji odpowiednich przepisów ustawy o Komisji Majątkowej. Po raz kolejny taka potrzeba nowelizacji wystąpiła, gdy w 1999 r. zmienił się w sposób zasadniczy ustrój administracyjny kraju. Brak stosownych regulacji skazywał podmioty kościelne występujące przed Komisją na ustawiczne konflikty z samorządami, które opinii publicznej przedstawia-ły się jako stróże mienia wspólnego.

Wszystkich konfliktów i tak nie dało się uniknąć, gdyż samorządy czę-sto w tej sprawie wykazywały złą wolę. Jednak włączając ich przedstawicieli do postępowania przed Komisją, można było uniknąć wielu nieporozumień. Strona kościelna miała świadomość tego stanu rzeczy co najmniej od kilku lat, a na pewno od 2008 r., kiedy ukazała się praca na ten temat ks. prof. Dariusza Walencika pt. „Rewindykacja nieruchomości Kościoła katolickiego w postępowaniu przed Komisją Majątkową”, w której czarno na białym wykazane zostały wszystkie prawne uwarunkowania tego procesu. Jednak dopiero na skutek nacisków politycznych, trzeba to przyznać, przede wszystkim ze strony posłów SLD, od 2009 r. w postępowaniu przed Komisją obowiązkowo uczestniczą przedstawiciele zainteresowanych podmiotów, a więc samorządu terytorialnego, Ministerstwa Finansów bądź Agencji Nieruchomości Rolnych.

« 1 2 3 »
oceń artykuł Pobieranie..

Andrzej Grajewski

Dziennikarz „Gościa Niedzielnego”, kierownik działu „Świat”

Doktor nauk politycznych, historyk. W redakcji „Gościa” pracuje od czerwca 1981. W latach 80. był działaczem podziemnych struktur „Solidarności” na Podbeskidziu. Jest autorem wielu publikacji książkowych, w tym: „Agca nie był sam”, „Trudne pojednanie. Stosunki czesko-niemieckie 1989–1999”, „Kompleks Judasza. Kościół zraniony. Chrześcijanie w Europie Środkowo-Wschodniej między oporem a kolaboracją”, „Wygnanie”. Odznaczony Krzyżem Pro Ecclesia et Pontifice, Krzyżem Wolności i Solidarności, Odznaką Honorową Bene Merito. Jego obszar specjalizacji to najnowsza historia Polski i Europy Środkowo-Wschodniej, historia Kościoła, Stolica Apostolska i jej aktywność w świecie współczesnym.

Kontakt:
andrzej.grajewski@gosc.pl
Więcej artykułów Andrzeja Grajewskiego

Zobacz także

Wyraź swoją opinię

napisz do redakcji:

gosc@gosc.pl

podziel się