Nowy numer 46/2019 Archiwum

Dziura znika

Ta historia rozpoczyna się dwa miliardy lat temu. Wielka katastrofa tlenowa spowodowała masowe wymieranie, ale też rozwój tych bakterii, dla których tlen nie był trucizną. To wtedy powstała warstwa ozonowa. Gdy kilkadziesiąt lat temu okazało się, że ozon z atmosfery zaczyna znikać, zaczęto bić na alarm.

Ziemska atmosfera nie jest homogeniczna, składa się z wielu warstw o różnych charakterystykach i funkcjach. Jedną z warstw jest ta ozonowa. Ozon to połączone ze sobą trzy atomy tlenu. Największe jego stężenie znajduje się na wysokości około 32 kilometrów nad Ziemią, ale i tam wynosi ono zaledwie 15 części na milion, czyli 0,0015 proc. Gdyby zebrać cały atmosferyczny ozon, utworzyłby on warstwę czystego ozonu o grubości zaledwie kilku milimetrów. Choć wydaje się, że to bardzo niewiele, ozon spełnia bardzo ważną funkcję, bo jest tarczą dla zabójczego dla życia promieniowania ultrafioletowego (UV). To dzięki spadkowi natężenia promieni UV organizmy żywe nie musiały się chronić w wodzie i setki milionów lat później mogły wyjść na ląd. Tlen nie pojawił się z dnia na dzień. Jego produkcja trwała kilkaset milionów lat. A powstał, bo na Ziemi pojawiły się bakterie wykorzystujące fotosyntezę. To one wyprodukowały tlen, korzystając z energii słonecznej. Dzięki nim zostały stworzone warunki, w których mogły powstać organizmy większe i bardziej złożone. Gdyby ozon z ziemskiej atmosfery zniknął, powoli zaczęłoby zanikać także życie. Promienie UV powodują oparzenia, a niektóre ich rodzaje – mutacje genetyczne przez uszkodzenie materiału DNA.

Kilkadziesiąt lat temu naukowcy zauważyli, że ozonu w warstwie ozonowej jest coraz mniej. Co gorsza, zaczęli zauważać, że warstwa ta dziurawi się. Ten proces szczególnie szybko następował w okolicach biegunów. I tak świat usłyszał o dziurze ozonowej.

Dostępne jest 28% treści. Chcesz więcej? Wykup dostępu do całego artykułu. Cena 1,23. Kup wydanie papierowe lub najnowsze e-wydanie.

« 1 »
oceń artykuł Pobieranie..

Zobacz także

Komentowanie dostępne jest tylko dla .

Ze względów bezpieczeństwa, kiedy korzystasz z możliwości napisania komentarza lub dodania intencji, w logach systemowych zapisuje się Twoje IP. Mają do niego dostęp wyłącznie uprawnieni administratorzy systemu. Administratorem Twoich danych jest Instytut Gość Media, z siedzibą w Katowicach 40-042, ul. Wita Stwosza 11. Szanujemy Twoje dane i chronimy je. Szczegółowe informacje na ten temat oraz i prawa, jakie Ci przysługują, opisaliśmy w Polityce prywatności.

Zamieszczone komentarze są prywatnymi opiniami ich autorów i nie odzwierciedlają poglądów redakcji