Nowy numer 43/2020 Archiwum

Nobel za transport w komórce

Jak to się dzieje, że komórka wie co ma wpuścić do swojego środka a co nie? Jak to się dzieje, że kanały jej transportu nigdy się nie zakorkują?

Tegoroczna Nagroda Nobla z medycyny została przyznana Jamesowi Rothmanowi, Randy'emu Schekmanowi i Tomasowi Suedhofowi za badanie procesów transportu wewnątrzkomórkowego (przeczytaj tekst Nobel z medycyny przyznany).

Nie chodzi zresztą tylko o to jak odbywa się transport pomiędzy środkiem a wnętrzem komórki, ale także w środku samej komórki. To co tam się dzieje, z łatwością można porównać do ogromnego i zatłoczonego węzła autostradowego. Gdy komórka działa prawidłowo na wspomnianym węźle i na przejściach granicznych (błonie komórkowej) nic się nie korkuje, ale gdy komórka działa nieprawidłowo tworzą się korki. Od tego tylko krok to jeszcze większych kłopotów.

Tegoroczni Nobliści badali te kanały transportu i mechanizmy, które za nimi stoją. Ruch na zakorkowanych drogach w komórce zachodzi nieustannie i umożliwia nie tylko transport cząsteczek ale także komunikowanie się ze środowiskiem. Poznanie tych mechanizmów nie tylko pozwala zrozumieć jak funkcjonuje organizm na poziomie komórki i w dużo większej skali, czyli organizm jako zbiór komórek. Ma też bardzo praktyczne znaczenie. Bez wiedzy która odkryli tegoroczni Nobliści trudno wyobrazić sobie jakąkolwiek skuteczną terapię. Dopiero zrozumienie jak działa transport pomiędzy komórkami i we wnętrzu komórek pozwala na świadome stosowanie farmakologii.

Tegoroczni Nobliści byli typowani do nagrody już cztery lata temu przez Davida Pendlebury'ego, analityka z agencji Reutera, który kandydatów do Nagród Nobla typuje od 1989 r. To, że trafił pokazuje, że... Nobla nie da się wytypować. Biorąc pod uwagę ogromną ilość typujących i niezbyt dużą ilość poważnych kandydatów do nagrody, zawsze ktoś trafi w 10.

Nazwisko laureatów ogłosił Göran K. Hansson, sekretarz komitetu nagrody Nobla ds. fizjologii i  medycyny, w siedzibie Instytutu Karolinska w Sztokholmie.

« 1 »
oceń artykuł Pobieranie..

Tomasz Rożek

Kierownik działu „Nauka”

Doktor fizyki, dziennikarz naukowy. Nad doktoratem pracował w instytucie Forschungszentrum w Jülich. Uznany za najlepszego popularyzatora nauki wśród dziennikarzy w 2008 roku (przez PAP i Ministerstwo Nauki). Autor naukowych felietonów radiowych, a także koncepcji i scenariusza programu „Kawiarnia Naukowa” w TVP Kultura oraz jego prowadzący. Założyciel Stowarzyszenia Śląska Kawiarnia Naukowa. Współpracował z dziennikami, tygodnikami i miesięcznikami ogólnopolskimi, jak „Focus”, „Wiedza i Życie”, „National National Geographic”, „Wprost”, „Przekrój”, „Gazeta Wyborcza”, „Życie”, „Dziennik Zachodni”, „Rzeczpospolita”. Od marca 2016 do grudnia 2018 prowadził telewizyjny program „Sonda 2”. Jest autorem książek popularno-naukowych: „Nauka − po prostu. Wywiady z wybitnymi”, „Nauka – to lubię. Od ziarnka piasku do gwiazd”, „Kosmos”, „Człowiek”. Prowadzi również popularno-naukowego vbloga „Nauka. To lubię”. Jego obszar specjalizacji to nauki ścisłe (szczególnie fizyka, w tym fizyka jądrowa), nowoczesne technologie, zmiany klimatyczne.

Kontakt:
tomasz.rozek@gosc.pl
Więcej artykułów Tomasza Rożka

 

Wyraź swoją opinię

napisz do redakcji:

gosc@gosc.pl

podziel się

Zobacz także