Nowy numer 42/2019 Archiwum

Adwokat anioła

W okresie PRL bronili opozycjonistów i niesprawiedliwie oskarżanych robotników. Dziś o prawnikach, którzy stawiali się komunistycznemu bezprawiu, mało kto pamięta

Był 25 czerwca 1976 r. Zofia Sadowska sprzedawała na jednej z radomskich ulic truskawki. W pewnym momencie zauważyła, że od strony ul. Żeromskiego nadchodzi tłum. Wróciła do domu, nakarmiła kilkumiesięczną córeczkę, zostawiła ją pod opieką dwójki starszych dzieci i z mężem poszła zobaczyć, co się dzieje. Pod Komitetem Wojewódzkim PZPR dowiedzieli się, że planowane są wysokie podwyżki cen. Szybko wrócili do domu, w późniejszych zajściach i walkach z milicją nie brali udziału. Następnego dnia Jan Sadowski wyszedł po papierosy i oranżadę dla dzieci. – O dwunastej do naszego mieszkania wtargnęło trzech drabów. Wyzywali mnie, krzyczeli, że brałam udział w podpalaniu KW. Złamali mi palec – mówi Zofia Sadowska. Dowiedziała się, że jej mąż został aresztowany. Ją także oskarżono o udział w rozruchach.

Wizytówka nadziei
W dniu rozprawy Sadowska znalazła w skrzynce pocztowej wizytówkę Władysława Siły-Nowickiego. „Mecenas oczekuje pani w sądzie” – przeczytała. Już pierwsze spotkanie z adwokatem rozwiało wszelkie wątpliwości co do jego dobrych zamiarów. – Nie ma słów,by opisać jego zachowanie. Powiedział, żebym się nie martwiła, że mnie obroni – opowiada. Ostatecznie panią Zofię skazano na karę grzywny za czyny, których nie popełniła (m.in. za zdemolowanie KW). Nie zapłaciła ani grosza – spłatą zajęli się jej obrońcy. Mąż pani Zofii jednak nadal przebywał w więzieniu, skazany na 9 lat więzienia. Po rewizji, podczas której bronił go warszawski adwokat, wyrok zmniejszono do 5 lat. – Mecenas pocieszał mnie, że mąż będzie w domu na moje imieniny, 5 maja. Wyszedł z więzienia w lutym 1977 r. – opowiada Sadowska. Potwornie sponiewierany, czterokrotnie przepuszczony przez „ścieżkę zdrowia”, zmarł dwa lata później.

Niezbędna pomoc
Kartka od prawnika w skrzynce pocztowej to „sprawka” młodych ludzi, późniejszych działaczy Komitetu Obrony Robotników. Pani Sadowska była jedną z wielu osób, którym pomogli młodzi działacze, także materialnie. Ale i adwokaci, którzy specjalizowali się w sprawach „politycznych”. – Chodziliśmy po ursuskich mieszkaniach i szukaliśmy rodzin, których członkowie mogli być aresztowani – opowiada Henryk Wujec. – Później przywoziliśmy ich do Zespołu Adwokackiego nr 25 przy pl. Zbawiciela 2 w Warszawie. Tam zawsze czekała długa kolejka. Gdy któryś z adwokatów broniących represjonowanych robotników widział mnie, pytał się, czy przyjechałem z kimś z Ursusa. Odpowiadałem, że tak, i adwokat przepuszczał nas na początek kolejki – opowiada. Robotnicy i ich rodziny często nie mieli wcześniej kontaktu z wymiarem sprawiedliwości. Pomoc adwokatów polegała przede wszystkim na dawaniu najprostszych porad. Represjonowanych informowano o ich prawach i o tym, jak należy się ubiegać o ich przestrzeganie. To od nich rodziny dowiadywały się, w jaki sposób przekazać więźniowi paczkę albo jak załatwić widzenie. Za tę pomoc prawnicy nie pobierali wynagrodzenia. Ich działalność miała wpływ na werdykt sądu. – Sąd nie mógł zlekceważyć adwokata. Gdy dobry prawnik wykazał, że milicjant, który występował jako świadek oskarżenia, nie mógł być w pięciu miejscach naraz, sędzia musiał to uwzględnić – opowiada Wujec. W sprawach rewizyjnych zapadały wyroki o wiele niższe niż w pierwszych procesach robotników z Ursusa i Radomia.

« 1 2 3 »
oceń artykuł Pobieranie..

Zobacz także

Ze względów bezpieczeństwa, kiedy korzystasz z możliwości napisania komentarza lub dodania intencji, w logach systemowych zapisuje się Twoje IP. Mają do niego dostęp wyłącznie uprawnieni administratorzy systemu. Administratorem Twoich danych jest Instytut Gość Media, z siedzibą w Katowicach 40-042, ul. Wita Stwosza 11. Szanujemy Twoje dane i chronimy je. Szczegółowe informacje na ten temat oraz i prawa, jakie Ci przysługują, opisaliśmy w Polityce prywatności.

Zamieszczone przez internautów komentarze są prywatnymi opiniami ich autorów i nie odzwierciedlają poglądów redakcji

Polecane filmy

Zapisane na później

Pobieranie listy

Reklama

Sponsorowane

Https://Www.AUTOdoc.PL