Dzieje grzechu

GN 09/2020

dodane 27.02.2020 00:00

Adam i Ewa opuszczają rajski ogród, wychodząc przez ozdobną, gotycką bramę.

Artysta nieznany, zwany Mistrzem OdkupieniaWygnanie z rajuolej na desceok. 1450Muzeum PradoMadryt Artysta nieznany, zwany Mistrzem OdkupieniaWygnanie z rajuolej na desceok. 1450Muzeum PradoMadryt

Ewa trzyma jeszcze w ręce nadgryzione jabłko, zerwane wbrew woli Boga. Pierwszych rodziców pogania wzniesionym mieczem widoczny u góry anioł w białej szacie. Wkrótce zamkną się za nim kraty bramy.

Artysta w kunsztowny sposób zawarł w swym dziele całą historię stworzenia człowieka i grzechu pierworodnego. Skuszenie Adama i Ewy przez węża obserwujemy w środku obrazu, w tle. Owinięty wokół pnia obsypanego owocami drzewa wąż o ludzkiej głowie zwraca się do Ewy, a ta podaje zerwane jabłko Adamowi. Z kolei w łukach tworzących portal możemy prześledzić poszczególne etapy dzieła stworzenia. Ubrany w czerwoną szatę Bóg tworzy niebo i ziemię, słońce, księżyc i gwiazdy, lądy i wody, rośliny i zwierzęta, aniołów i człowieka. Wszystkie te sceny są zwieńczone architektonicznymi ozdobami. Idąc od góry w dół w lewą stronę widzimy kolejno: stworzenie aniołów, stworzenie słońca i oddzielenie światła od ciemności oraz stworzenie ziemi i roślin. Z kolei idąc w prawą stronę, kolejne sceny pokazują: stworzenie gwiazd i księżyca, stworzenie zwierząt i stworzenie Adama. U góry nad portalem artysta wyróżnił dwie końcowe sceny: stworzenie Ewy (z prawej strony) i odpoczynek w dniu siódmym (z lewej).

Obraz jest lewym skrzydłem tryptyku, którego pozostałe części ukazują Ukrzyżowanie i Sąd Ostateczny. Nieznany z nazwiska twórca był uczniem flamandzkiego artysty Rogiera van der Weydena. Kiedyś identyfikowano go błędnie ze znanym malarzem Vrancke van der Stocktem.

Leszek Śliwa

Tagi: