Zażywać czy nie?

Anna Leszczyńska-Rożek

|

GN 04/2020

publikacja 23.01.2020 00:00

Łatwo dostępne, bez recepty, najczęściej przyjmowane według własnego uznania, bez konsultacji z lekarzem. O czym warto pamiętać, sięgając po suplementy diety?

Zażywać czy nie? istockphoto

W roku 2017 ponad 70 proc. Polaków przyznawało, że regularnie stosuje suplementy diety (sondaż Agencji Badań Rynku i Opinii SW Re- search). Wielu z nas traktuje je jako niezbędny element uzupełniania codziennych posiłków. Tymczasem ich stosowanie powinno być kontrolowane, zarówno jeśli chodzi o rodzaj oraz skład, jak i dawkowanie. Często mylone z lekarstwami, niewłaściwie dobrane mogą wchodzić z nimi w interakcje, wywołując niepożądane efekty uboczne. Dlatego zamiast czerpać wiedzę ze spotów reklamowych, lepiej poradzić się lekarza, kiedy, przy jakich niedoborach, w jakich dawkach i jak długo powinniśmy suplementować niektóre substancje, których brakuje w naszym organizmie.

Nie zapomnij, że…

Nawet najlepiej dobrane i cieszące się najlepszą opinią suplementy nie zastąpią dobrze zbilansowanej diety. To ona powinna być w centrum uwagi, jeśli chodzi o pełnowartościowe przyswajanie potrzebnych składników. Przy tym należy pamiętać, że pomimo ogólnych założeń dobrego odżywiania się każdy ma inne potrzeby. Dotyczy to wieku, przebytych lub aktualnych chorób, rodzaju wykonywanej pracy i codziennego wysiłku fizycznego. Inne zapotrzebowanie mają dzieci, kobiety w ciąży, osoby ciężko pracujące fizycznie, sportowcy czy osoby starsze. Jeśli organizm wykazuje braki np. jakiejś witaminy czy danego mikroelementu, to lekarz powinien zalecić suplementowanie diety konkretnym preparatem.

Kolejnym ważnym elementem jest świadomość, że suplementy są kategorią żywności i nie należy ich mylić z lekarstwami. Choć pod wieloma względami przypominają lekarstwa (forma pastylek, pigułek, syropów, kropel itd.), nie mają właściwości terapeutycznych, leczących. Ogólnodostępne, zarówno w aptekach, jak i w supermarketach, mogą stać się codziennym uzupełnieniem niepełnowartościowych posiłków. Myśląc o suplementacji, warto pamiętać też o tym, że preparaty witaminowe i mineralne nie są tak samo przyswajane przez organizm jak związki znajdujące się naturalnie w pożywieniu. Dla przykładu – witamina C z tabletki jest przyswajalna tylko w kilku, kilkunastu procentach. Natomiast tę samą witaminę znajdującą się w jabłku nasz organizm przyswaja w około 90 procentach.

Ponadto szeroka sprzedaż w internecie nie zawsze gwarantuje bezpieczeństwo w kwestii źródła i producenta proponowanych suplementów. Dlatego decydując się na suplementację jakimś produktem, najlepiej stosować te sprawdzone, od wiarygodnych producentów i według zaleceń lekarza. Aby upewnić się, czy dany produkt został prawidłowo wprowadzony na rynek i jest bezpieczny, można sprawdzić w Rejestrze Produktów Głównego Inspektoratu Sanitarnego, jaki jest jego status. Łatwość dostępu i liczba specyfików skutecznie działających na poprawę kondycji czy działania rozmaitych części naszego organizmu może spowodować, że będziemy przyjmować zbyt dużo suplementów. Nawet jeśli każdy produkt z osobna jest bezpieczny, a jego stosowanie nie wywołuje skutków ubocznych, to kilka różnych produktów w połączeniu z lekarstwami i spożywaniem dużych ilości tak zwanej żywności wzbogacanej może stanowić już niezbyt bezpieczny dla naszego zdrowia miks.

Zwróć uwagę na…

Nawet jeśli sięgniesz po suplementy bez wcześniejszej konsultacji z lekarzem i wybierzesz produkt sprawdzony, z pewnego źródła, warto obserwować reakcję organizmu na jego przyjmowanie. Wszelkie niepożądane i uciążliwe lub niepokojące objawy, które mogą mieć związek z rozpoczęciem suplementacji, powinny wzbudzić czujność. Może to być sygnał, że dany produkt nam nie służy.

Podobne objawy może spowodować zbyt duża ilość zażywanych suplementów. Producenci wprowadzający je na rynek powinni umieszczać na opakowaniach lub ulotkach informacje o zalecanych dziennych porcjach. Nie powinno się ich przekraczać, biorąc także pod uwagę inne źródła dostarczanej organizmowi substancji. Należy pamiętać, że równie szkodliwy dla zdrowia co niedobór może być nadmiar zażywanych substancji. Jest to istotne tym bardziej, że niektóre suplementy mogą zawierać także substancje, których producent nie wymienił na etykiecie. Dotyczy to zwłaszcza suplementów wspomagających odchudzanie i erekcję.

Co istotne, suplementacji nie można stosować na zapas. Musi ona odpowiadać na realne i aktualne potrzeby organizmu. Co więcej, osoby je stosujące powinny na bieżąco kontrolować, czy niedobory nadal istnieją. Może na to wpływać pora roku, żywność sezonowa czy czas spędzany na powietrzu. Nawet niewielkie zmiany nawyków, stylu życia i odżywiania się wpływają na uzupełnienie potrzeb naszego organizmu. Dobrze zbilansowana dieta i aktywność fizyczna to najkorzystniejsze dla zdrowia elementy i większość z nas doskonale o tym wie. Największym jednak problemem jest zmiana niekorzystnych dla zdrowia przyzwyczajeń, porzucenie nałogów, rezygnacja z fast foodów czy wysoce przetworzonego jedzenia. Bez tego nawet dobrze dopasowana suplementacja nie przyniesie oczekiwanych efektów teraz i w przyszłości. •