Rok 1949 był jednym z przełomowych w historii powojennej Europy. Kontynent zdążył już otrząsnąć się z wojennego chaosu, ale jego miejsce zajmowały nowe podziały – polityczny, ideologiczny i militarny. Zimna wojna trwała od kilku lat, a utworzenie dwóch państw niemieckich przypieczętowało rozdarcie kraju, który całkiem niedawno był sprawcą największej katastrofy w dziejach Europy. Właśnie w tym momencie Thomas Mann – najwybitniejszy niemiecki pisarz swojej epoki, laureat Nagrody Nobla i jeden z najbardziej konsekwentnych przeciwników hitleryzmu na emigracji – zdecydował się po raz pierwszy od lat przyjechać do ojczyzny. Powrót Manna nie był jedynie sentymentalną podróżą słynnego pisarza. W czasie wojny zwracał się do rodaków w radiowych audycjach Deutsche Hörer!, bezlitośnie piętnując nazizm i wzywając Niemców do moralnego oporu. Po 1945 roku jego autorytet stał się przedmiotem politycznego sporu. Decyzja o przyjęciu zaproszeń zarówno z Frankfurtu, jak i z Weimaru, położonego w radzieckiej strefie okupacyjnej, wzbudziła kontrowersje – na Zachodzie zarzucano mu nadmierną wyrozumiałość wobec Związku Radzieckiego, podczas gdy władze komunistyczne usiłowały wykorzystać jego obecność jako legitymizację swoich rządów.