Żałuję, że nie zadałem tacie wielu pytań... Temat okupacji poruszany był w domu rzadko, ze mną o tym nie rozmawiano. Sprawa więzienia po wojnie? Tata również mało o tym mówił. Dopiero jako dorastający chłopak zacząłem kojarzyć fakty i dowiadywać się, że wojna to niejedyny ważny i dramatyczny etap w jego historii – opowiada ks. dr Janusz Chyła, proboszcz parafii Matki Bożej Królowej Polski w Chojnicach, wykładowca seminaryjny. Józef Chyła, jego ojciec, był żołnierzem AK. W „nagrodę” po wojnie komunistyczne władze zarzuciły mu szpiegostwo. Mimo że przeszedł piekło komunistycznych przesłuchań, pozostał człowiekiem. Syn chce czerpać z tego wzoru.

Młody, gniewny

Józef Chyła, rocznik 1918. Z patriotycznej, polskiej rodziny ze Skórcza na Kociewiu. Przed wojną chciał zostać lotnikiem – przechodził testy sprawnościowe do szkoły w Dęblinie. Jednak życie pisało własne scenariusze. „Zdecydowałem ujawnić dramat mojego życia, czym udowodnię, iż istnieje możliwość pozostania człowiekiem – wystarczy być niezmiennie wiernym swym ideałom prostego Polaka i przetrwać wszelkie naciski, bez względu na ich zbrodniczy i zdradziecki charakter w oparciu o »wielkiego brata« mordercę” – napisał Józef w 1992 r., niedługo przed śmiercią. – „Na wstępie zaznaczam, iż nie będę się przedstawić jako bohater czy męczennik, tylko jako przedwojenny harcerz: człowiek apolityczny. Nie byłem i nie będę nigdy zwolennikiem czerwonego reżimu. W ogromnym skrócie przedstawię mój życiorys...”