Obchody Milenium Chrztu Polski i przygotowania do nich w postaci Wielkiej Nowenny stały się dla komunistycznych władz powodem z jednej strony do ataków na Kościół katolicki i prymasa Wyszyńskiego za „klerykalizację” życia publicznego, a z drugiej okazją do zorganizowania konkurencyjnych wobec kościelnych uroczystości. Założenia obchodów kościelnych i założenia uroczystości zaplanowanych przez władze Polski „ludowej” stały w wyraźnej wobec siebie sprzeczności. Siłą rzeczy stały się więc swoistą rywalizacją o dusze Polaków. W tym miejscu skupię się tylko na tym, jak ta rywalizacja wyglądała w województwie krakowskim, które ze względu na rangę archidiecezji krakowskiej było jednym z kilku miejsc w kraju, gdzie odbywały się główne uroczystości z udziałem członków episkopatu.

„Wobec totalnego zagrożenia Narodu, będącego pod przemocą Moskwy”

Celem Wielkiej Nowenny było nie tylko przygotowanie do uroczystości milenijnych, ale również przeciwstawienie się ateizacji społeczeństwa i odrodzenie się tożsamości narodowej. Jednoznacznie ujmował te cele kard. Stefan Wyszyński; w tekście opublikowanym na łamach „Tygodnika Powszechnego” 1 czerwca 1958 r. podkreślał: „Uczynimy rachunek sumienia, by poznać winy dziejowe, by za nie żałować, ale natychmiast powstaniemy z klęczek, by iść za Chrystusem ku nowym wiekom, ku nowemu życiu. […] Rzeczą najdonioślejszą jest to, by z badanej przeszłości wyciągnąć wnioski dla nadchodzącej przyszłości. Trzeba dostrzec w chrześcijańskiej przeszłości Narodu przedziwną jej moc zachowawczą dla przyszłości Narodu naszego. […] trzeba ciągle pamiętać, że życie Narodu jest w nas i przed nami. Zapewne, wyrasta ono z pnia przeszłości, jak liście z konarów, ale liść może uschnąć, kwiat może opaść i owocu nie wydać”.