MTK: RSF przeprowadziły „wyrachowaną kampanię” okrucieństw w El Fasher

Khan przekazała, że MTK intensyfikuje działania mające na celu ustalenie indywidualnej odpowiedzialności karnej za zbrodnie popełnione w El Fasher w Darfurze Północnym w 2025 r. oraz w El Geneina w Darfurze Zachodnim w 2023 r.

Jak podkreśliła, prezentując najnowszy raport MTK dotyczący sytuacji w Darfurze, przejęciu El Fasher przez RSF towarzyszyła „zorganizowana, wyrachowana kampania cierpienia wymierzona w społeczności niearabskie”. Obejmowała ona gwałty, arbitralne zatrzymania, egzekucje oraz tworzenie masowych grobów — wszystko to na ogromną skalę.

Na podstawie zgromadzonych materiałów Biuro Prokuratora MTK oceniło, że w El Fasher doszło do popełnienia zbrodni wojennych i zbrodni przeciwko ludzkości, zwłaszcza pod koniec października, gdy 18-miesięczne oblężenie zakończyło się zdobyciem miasta.

Analizowane przez prokuraturę MTK nagrania wideo dokumentują okrucieństwa podobne do tych, o które RSF były wcześniej oskarżane w innych częściach Darfuru. Widać na nich m.in. członków RSF dokonujących bezpośrednich egzekucji, a następnie profanujących zwłoki. Zebrane dowody obejmują także obrazy satelitarne wskazujące na masowe zabójstwa oraz próby ukrywania zbrodni poprzez masowe groby.

„Wyłaniający się obraz jest przerażający: zorganizowana, rozległa masowa przestępczość, w tym masowe egzekucje i okrucieństwa wykorzystywane jako narzędzie sprawowania kontroli” — powiedziała Khan.

Prokurator zaznaczyła, że MTK nadaje szczególny priorytet ściganiu zbrodni ze względu na płeć. „Nie da się zaprzeczyć, że przemoc seksualna, w tym gwałt, jest w Darfurze wykorzystywana jako narzędzie wojny” — podkreśliła.

Relacje licznych naocznych świadków wskazują, że RSF zabijały uciekających cywilów oraz przeprowadzały zabójstwa „od drzwi do drzwi” po zdobyciu El Fasher w październiku 2025 r. Bojownicy mieli również pobierać krew od cywilów próbujących opuścić miasto.

Denise Brown, szefowa misji ONZ w Sudanie, po kilkukrotnych wizytach w mieście określiła El Fasher jako „miejsce zbrodni”.

„W Sudanie występuje wyraźny wzorzec okrucieństw” — powiedziała.

Biuro Prokuratora MTK bada również doniesienia o domniemanych zbrodniach popełnionych w Darfurze przez Sudańskie Siły Zbrojne (SAF). Podkreślono, że wszystkie strony konfliktu są zobowiązane do przestrzegania prawa międzynarodowego oraz do powstrzymania się od ataków na ludność i infrastrukturę cywilną.

Wojna w Sudanie, trwająca od kwietnia 2023 r., doprowadziła — według ONZ — do największego na świecie kryzysu humanitarnego. Walki między Sudańskimi Siłami Zbrojnymi a RSF pochłonęły tysiące ofiar, zmusiły do przesiedlenia blisko 13 milionów osób oraz doprowadziły do ostrego braku bezpieczeństwa żywnościowego u ponad 40 procent ludności.

Khan wystąpiła przed Radą Bezpieczeństwa ONZ zdalnie, ponieważ odmówiono jej wizy do Stanów Zjednoczonych. Zastępczyni prokuratora, pochodząca z Fidżi, została objęta sankcjami USA w sierpniu 2024 r., wraz z innym zastępcą prokuratora MTK — Mame Mandiaye Niangiem z Senegalu.

Administracja Donalda Trumpa oskarżyła ich o odgrywanie kluczowej roli w działaniach zmierzających do „prowadzenia dochodzeń, aresztowania, zatrzymywania lub ścigania” amerykańskich lub izraelskich urzędników. Sankcje obejmowały zakaz wjazdu do USA, zamrożenie aktywów oraz faktyczne odcięcie od znacznej części globalnego systemu finansowego.

Choć w listopadzie 2025 r. Khan otrzymała wizę, aby przedstawić Radzie Bezpieczeństwa sprawozdanie dotyczące Libii, Biuro Prokuratora potwierdziło, że tym razem odmówiono jej wjazdu w celu zaprezentowania wystąpienia poświęconego sytuacji w Sudanie.