Uganda: Trwają pełne napięcia wybory prezydenckie

O godzinie 7 rano czasu lokalnego (5 czasu polskiego) w Ugandzie rozpoczęły się wybory prezydenckie. Potrwają do godz. 16 tej. W wyborach wieloletni urzędujący prezydent Yoweri Museveni mierzy się ze zjednoczoną opozycją, na czele której stoi Bobi Wine.

PAP/EPA/ISAAC KASAMANI

To kluczowe starcie między rządzącym od czterech dekad prezydentem Yowerim Musevenim, a byłym piosenkarzem Robertem Kyagylanyim znanym jako Bobi Wine.

81-letni Museveni, który rządzi Ugandą od 1986 r. ubiega się o siódmą kadencję i opiera kampanię na haśle „chronimy osiągnięcia”, podkreślając stabilność i obiecując rozwój gospodarczy.

Krytycy zarzucają mu marginalizowanie przeciwników. Przed poprzednimi wyborami (2016, 2021) rządząca Narodowy Ruch Oporu (NRM), zmieniała ugandyjskie prawo, aby ułatwić prezydentowi utrzymanie władzy, w tym poprzez zniesienie limitów wieku i kadencji prezydenckiej.

Natomiast 43-letni Bobi Wine buduje swoją tożsamość na bezkompromisowej opozycji wobec tego, co nazywa „dyktaturą” Museveniego. Obiecuje zbudować „nową Ugandę”, przywrócić wolności polityczne, zwalczyć korupcję i tworzyć miejsca pracy. Jego kampania zmobilizowała miliony młodych Ugandyjczyków.

Choć główne starcie dotyczy Museveniego i Wine’a, startuje także sześciu innych kandydatów.

Wybory odbywają się w atmosferze napięcia. We wtorek, dwa dni przed wyborami, o godz. 18 tej czasu lokalnego rząd wprowadził zamknięcie internetu i ograniczył usługi mobilne.

Około 21,6 miliona Ugandyjczyków jest zarejestrowanych do głosowania, co stanowi mniej niż połowę z ponad 45-milionowej populacji kraju, gdzie prawie połowa ludności ma poniżej 18 lat, czyli wieku uprawniającego do głosowania.

Najnowsze sondaże wskazują, że korupcja i bezrobocie pozostają głównymi problemami wyborców.

Dane opublikowane we wrześniu przez Urząd Statystyczny Ugandy pokazują, że niemal połowa młodych ludzi w wieku od 18 do 30 lat jest bezrobotna, nie kształci się ani nie uczestniczy w żadnych formach szkolenia. Ta grupa wiekowa stanowi ponad 23 proc. całej populacji Ugandy.

Analitycy wskazują, że mimo rosnącej popularności Wine’a, opozycja pozostaje osłabiona, a rząd posiada mocną kontrolę nad instytucjami i procesem wyborczym.

Wine zdobył popularność na początku lat 2000 dzięki muzyce, często poruszającej kwestie niesprawiedliwości społecznej. Na świecie stał się rozpoznawalny, po tym jak jego utwór „Kiwani” znalazł się w ścieżce dźwiękowej filmu Disneya Queen of Katwe (2016).

Pod rządami Museveniego z kolei Uganda stała się ważnym sojusznikiem krajów zachodnich, wysyłając wojska do regionalnych operacji wojskowych. Kraj obecnie przyjmuje prawie 2 miliony uchodźców, najwięcej w Afryce.

Museveni utrzymuje dobre relacje ze Stanami Zjednoczonymi, niedawno zgodził się przyjąć migrantów odrzuconych przez USA. Ułatwił też wejście francuskich i chińskich firm w celu rozpoczęcia wydobycia ropy w Ugandzie, a produkcja ma ruszyć w tym roku.

Wine oświadczył, że jeśli wygra wybory, zamierza przejrzeć kontrakty na ropę, krytykuje też ugandyjskich partnerów zagranicznych za wspieranie Museveniego.

Głosowanie zakończy o 16:00, po czym w lokalach wyborczych rozpocznie się liczenie głosów. Wyniki zostaną zapisane w formularzu deklaracji wyników (DR) i ogłoszone na miejscu.

Następnie formularze trafią do okręgowych centrów zliczania głosów, gdzie zostaną zsumowane i ogłoszone przez urzędnika wyborczego, po czym wyniki zostaną przekazane do krajowego centrum zliczania w celu ostatecznego zestawienia przed oficjalnym ogłoszeniem.

Jak poinformował Przewodniczący Komisji Wyborczej, prawo stanowi, iż zwycięzcą zostanie ogłoszony kandydat, który uzyska 50 procent głosów plus jeden.